Category Archives: Tin tức sự kiện

Nghiên cứu thí điểm mô hình hợp tác xã xã hội chủ nghĩa tại Thái Nguyên

Nghiên cứu thí điểm mô hình hợp tác xã xã hội chủ nghĩa tại Thái Nguyên (Phương Thảo – Nông Vui•19:52, 27/08/2026)

          Chiều 27-8, Tỉnh ủy Thái Nguyên phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Tạp chí Cộng sản và Liên minh Hợp tác xã Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học “Cơ sở lý luận, thực tiễn và định hướng xây dựng mô hình hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã xã hội chủ nghĩa trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên”.

          Hội thảo do các đồng chí: Trịnh Xuân Trường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên; PGS.TS Dương Trung Ý, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản; PGS.TS Nguyễn Duy Bắc, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; TS Cao Xuân Thu Vân, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam và đồng chí Nguyễn Đăng Bình, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thái Nguyên, đồng chủ trì. Tham dự có lãnh đạo một số cơ quan Trung ương, các nhà khoa học, chuyên gia; lãnh đạo tỉnh, các sở, ngành, địa phương và đại diện các hợp tác xã.

Phát biểu khai mạc, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên Trịnh Xuân Trường nhấn mạnh, việc nghiên cứu xây dựng mô hình hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã xã hội chủ nghĩa có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn. Mục tiêu là xây dựng mô hình phù hợp với điều kiện phát triển mới, vừa bảo đảm hiệu quả kinh tế, vừa phát huy các giá trị hợp tác, dân chủ, công bằng, cùng có lợi; từ thực tiễn Thái Nguyên để kiểm chứng, tổng kết và từng bước nhân rộng.

Trình bày báo cáo đề dẫn, đồng chí Nguyễn Đăng Bình nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ phát triển hợp tác xã về số lượng sang chất lượng, hiệu quả và năng lực quản trị; lấy thành viên làm trung tâm, hài hòa lợi ích thành viên, tập thể và cộng đồng; gắn với khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh và liên kết chuỗi giá trị.

Hội thảo nhận được hơn 25 tham luận, cùng 6 lượt ý kiến trình bày trực tiếp và nhiều trao đổi. Các ý kiến tập trung làm rõ cơ sở lý luận, chính trị, pháp lý; đặc trưng, hệ giá trị, cấu trúc và phương thức vận hành của mô hình; đề xuất cơ chế, chính sách, nguồn lực và giải pháp về khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, nguồn nhân lực, thị trường, liên kết chuỗi giá trị.

Bộ tiêu chí được đề nghị xây dựng theo hướng khoa học, tinh gọn, thực chất, có khả năng lượng hóa, đo lường và kiểm chứng.

Từ lợi thế và thực tiễn của Thái Nguyên, nhiều ý kiến thống nhất định hướng lựa chọn lĩnh vực chè để thí điểm mô hình. Đây là sản phẩm chủ lực, thương hiệu và một phần bản sắc văn hóa của tỉnh, đã hình thành vùng nguyên liệu, nhiều hợp tác xã và chuỗi liên kết. Việc thí điểm phải bảo đảm khoa học, thực chất, có kiểm soát, lựa chọn đơn vị đủ điều kiện, tự nguyện và có năng lực đổi mới.

Phát biểu tổng kết Hội thảo, PGS.TS Dương Trung Ý nhấn mạnh, tính “xã hội chủ nghĩa” không phải là danh xưng gắn vào hợp tác xã, càng không phải trở lại mô hình hành chính hóa, bình quân, bao cấp trước đây.

Hợp tác xã hoạt động đúng pháp luật và quy luật thị trường, trên cơ sở tự nguyện, tự chủ, tự chịu trách nhiệm, quản trị dân chủ và cùng có lợi; trong đó con người và lợi ích chính đáng của thành viên giữ vị trí trung tâm, gắn hiệu quả kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội, bảo vệ môi trường và phát triển cộng đồng.

Đồng chí Dương Trung Ý cho rằng, thành công của mô hình không đo bằng tên gọi hay danh hiệu, mà phải thể hiện ở những hợp tác xã thực sự mạnh về kinh tế, dân chủ trong quản trị, công bằng trong phân phối, hiện đại về công nghệ, xanh trong phương thức phát triển, giàu bản sắc văn hóa và có trách nhiệm với cộng đồng.

Đối với Thái Nguyên, đồng chí đề nghị chuyển từ tư duy phát triển chè như một sản phẩm nông nghiệp sang xây dựng hệ sinh thái “kinh tế chè” đa ngành, tích hợp, xanh và hiện đại; gắn sản xuất nguyên liệu chất lượng cao với chế biến sâu, thực phẩm, thương mại điện tử, du lịch trải nghiệm, văn hóa trà, khoa học – công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực, qua đó đưa chè trở thành ngành kinh tế tổng hợp có sức cạnh tranh cao và là biểu tượng văn hóa đặc sắc của tỉnh.

Từ kết quả Hội thảo, đồng chí đề nghị tổng hợp đầy đủ các ý kiến để tiếp tục hoàn thiện Đề án và Bộ tiêu chí, bảo đảm rõ quan điểm, mục tiêu, chủ thể, nguồn lực, lộ trình và cơ chế đánh giá; khảo sát, xây dựng dữ liệu về hợp tác xã và chuỗi giá trị chè; lựa chọn đơn vị thí điểm khách quan; tập trung hỗ trợ quản trị, truy xuất nguồn gốc, thương hiệu, chế biến sâu và thị trường…

Ngay sau Hội thảo, Ban Thường vụ Tỉnh ủy giao Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy hoàn thiện báo cáo kết quả Hội thảo trước ngày 4/9/2026; Trường Chính trị tỉnh nghiên cứu, tiếp thu, bổ sung, hoàn thiện Đề án và Bộ tiêu chí thực hiện mô hình, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định trong tháng 9-2026.

UBND tỉnh cùng các cơ quan chức năng, địa phương, đơn vị phối hợp hoàn thiện Đề án và chuẩn bị các điều kiện để sớm triển khai mô hình trên địa bàn tỉnh theo đúng lộ trình, bảo đảm chất lượng, hiệu quả.

 Hợp tác xã XHCN thế hệ mới: Lấy lợi ích thành viên làm “chìa khóa”

Thí điểm mô hình hợp tác xã (HTX), liên hiệp HTX XHCN tại Thái Nguyên đang mở ra hướng đi mới cho kinh tế tập thể, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm thế nào để HTX vừa hoạt động hiệu quả theo cơ chế thị trường, vừa bảo đảm thành viên thực sự làm chủ và được hưởng lợi?

Bởi vậy, việc Thái Nguyên triển khai thí điểm xây dựng “Mô hình HTX, liên hiệp HTX xã hội chủ nghĩa (XHCN)” đang nhận được sự quan tâm từ cả góc độ nghiên cứu lý luận và thực tiễn triển khai.

Không quay lại thời kỳ bao cấp

Tại Hội thảo khoa học “Cơ sở lý luận, thực tiễn và định hướng xây dựng mô hình HTX, liên hiệp HTX XHCN trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên”, tổ chức ngày 27/8, ông Nguyễn Đăng Bình, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, khẳng định xây dựng HTX, Liên hiệp HTX XHCN là bước triển khai căn bản nhằm đổi mới phương thức tổ chức, nâng cao chất lượng hoạt động của khu vực kinh tế tập thể tỉnh.

Đặc biệt, Thái Nguyên có truyền thống về phát triển mô hình HTX, có vùng nguyên liệu rộng lớn cùng thương hiệu danh tiếng “Chè Thái Nguyên” – hạt nhân cốt lõi để thí điểm và lan tỏa mô hình HTX, liên hiệp HTX XHCN.

Theo Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân, xây dựng mô hình HTX, liên hiệp HTX XHCN là một vấn đề mới, khó và cần tiếp cận hết sức thận trọng. Mục tiêu không phải là bổ sung một tên gọi mới hay lựa chọn một vài HTX để nhận hỗ trợ, mà là trả lời câu hỏi căn bản: Trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, HTX phải phát triển như thế nào để vừa hoạt động hiệu quả, có sức cạnh tranh, vừa phát huy đầy đủ bản chất hợp tác, dân chủ, tương trợ, công bằng và cùng phát triển.

Đặc biệt, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam nhấn mạnh nguyên tắc cốt lõi là phát triển kinh tế tập thể hiện nay không quay lại mô hình HTX thời kỳ kế hoạch hóa tập trung, không tập thể hóa tư liệu sản xuất và không hạn chế quyền tự chủ của thành viên. HTX thế hệ mới vận hành theo cơ chế thị trường định hướng XHCN, gắn kết quản trị dân chủ, chuyển đổi số và liên kết chuỗi giá trị.

HTX không thay thế hay làm mất đi kinh tế hộ, kinh tế thành viên, mà tổ chức những khâu cá thể khó làm hoặc làm với chi phí cao, từ đó làm cho kinh tế thành viên mạnh hơn. Tính chất XHCN phải thể hiện qua hiệu quả kinh tế, quyền làm chủ, phương thức phân phối, sự phát triển tài sản chung và đóng góp cộng đồng.

“Luận điểm này hoàn toàn nhất quán với khung pháp lý của Luật HTX 2023, nơi quyền quản lý không xác lập đơn thuần theo tỷ lệ vốn góp mà lấy con người và tư cách thành viên làm trọng tâm”, người đứng đầu Liên minh HTX Việt Nam khẳng định.

Chủ tịch Cao Xuân Thu Vân chỉ ra rằng HTX XHCN không phải là một loại hình pháp lý mới tồn tại song song trong Luật, mà là một mô hình phát triển thể hiện trình độ cao hơn. Bất kể HTX lớn hay nhỏ, tính chất XHCN thể hiện qua việc phải lấy thành viên làm trung tâm, trong đó hiệu quả thể hiện ở lợi ích thực chất của thành viên như chi phí giảm, chất lượng tăng và thu nhập ổn định.

HTX phải hoạt động hiệu quả theo cơ chế thị trường với phương án kinh doanh khả thi, lấy hiệu quả kinh tế làm điều kiện tồn tại và giá trị xã hội làm mục tiêu phát triển. HTX phải thực hành dân chủ thực chất, bảo đảm thành viên thực sự được biết, bàn, làm, kiểm tra, giám sát và thụ hưởng.

Mô hình HTX XHCN phải bảo đảm hài hòa các lợi ích giữa thành viên, tập thể, Nhà nước và cộng đồng. HTX gắn phát triển kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội, tạo việc làm tại chỗ và bảo vệ môi trường. Đặc biệt, HTX phải có năng lực đổi mới, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, chế biến sâu và xây dựng thương hiệu bền vững.

Để làm được những điều này, Thái Nguyên cần thí điểm có chọn lọc, trong đó ưu tiên HTX trong chuỗi giá trị chè, sau đó xây dựng phương án riêng cho từng mô hình, phát triển năng lực nội sinh và sớm ban hành Bộ tiêu chí đo lường để kiểm nghiệm qua thực tiễn.

PGS.TS Dương Trung Ý, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản dẫn lại luận điểm của C. Mác trong tác phẩm Tư bản về sức sản xuất tập thể và lời V.I. Lê-nin trong tác phẩm Bàn về chế độ HTX để khẳng định, không thể kiến tạo quan hệ kinh tế mới bằng mệnh lệnh hành chính mà phải thông qua lợi ích thiết thực và sự tự nguyện. Ông cho rằng nếu chỉ nhấn mạnh tính tập thể mà xem nhẹ năng suất lao động và sức cạnh tranh thì HTX khó phát triển, ngược lại nếu chỉ chạy theo thị trường mà làm suy giảm quyền làm chủ của thành viên thì HTX có nguy cơ bị doanh nghiệp hóa về bản chất.

Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân cho rằng Thái Nguyên cần thí điểm có chọn lọc, lấy chất lượng làm yêu cầu cao nhất để xây dựng mô hình HTX XHCN.

Còn TS. Lương Văn Khôi, Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược khẳng định rằng, lấy lợi ích kinh tế làm trọng tâm kết hợp coi trọng giá trị xã hội là định hướng bắt buộc để phát triển mô hình HTX XHCN.

Không dừng ở đó, TS. Phạm Thị Hoàng Hà, Viện trưởng Viện Chủ nghĩa xã hội khoa học, nhấn mạnh nguyên tắc đối nhân và tính công bằng trong phân phối thu nhập, giúp HTX nâng cao sức cạnh tranh.

Chuẩn hóa Bộ tiêu chí

Mô hình HTX, Liên hiệp HTX XHCN là mô hình mới, nên việc nghiên cứu, xây dựng bộ tiêu chí rõ ràng, cụ thể được coi là nền tảng để phát triển thí điểm, nhân rộng hiệu quả mô hình này.

Hiện, Trường Chính trị tỉnh Thái Nguyên đã dự thảo Bộ tiêu chí đánh giá thí điểm áp dụng mô hình HTX XHCN cho ngành chè với thang điểm 100. Đối với HTX sản xuất chè, hệ thống gồm 50 tiêu chí thuộc 13 nhóm.

Nhóm tự nguyện và quản trị dân chủ yêu cầu tỷ lệ thành viên duy trì đạt từ 95% trở lên, không cá nhân nào chi phối quá 30% vốn điều lệ và trên 80% thành viên tham gia biểu quyết các quyết định lớn.

Nhóm chuỗi giá trị và tổ chức sản xuất đòi hỏi diện tích vùng nguyên liệu liên kết ổn định từ 30 ha trở lên, bao tiêu tối thiểu 70% sản lượng chè tươi, 100% diện tích có mã số vùng trồng, công suất chế biến thành phẩm từ 100 tấn/năm, doanh thu đạt trên 350 triệu đồng/ha/năm và có gian hàng số…

Đối với Liên hiệp HTX, hệ thống 34 tiêu chí thuộc 9 nhóm tập trung vào yêu cầu quy tụ từ 3 HTX thành viên trở lên, cùng tham gia chuỗi giá trị, hoạt động có lãi 3 năm liên tục và 100% HTX thành viên phải đạt chuẩn XHCN, dùng chung cơ sở dữ liệu, thương hiệu và hệ thống logistics…

Dù đã xây dựng được bộ tiêu chí, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân vẫn nhấn mạnh rằng, Thái Nguyên cần xây dựng Bộ tiêu chí gọn, đo lường được và kiểm nghiệm qua thực tiễn. Cần xác định rõ các tiêu chí cốt lõi, chỉ số, nguồn dữ liệu và cơ chế kiểm chứng; kết hợp tiêu chí bắt buộc về bản chất hợp tác với tiêu chí kết quả phù hợp từng ngành, lĩnh vực. Bộ tiêu chí phải là công cụ động, được điều chỉnh trên cơ sở kết quả thí điểm.

Điều cần trả lời là thành viên được lợi gì; năng lực tự chủ và sức cạnh tranh tăng ra sao; tài sản chung được củng cố thế nào; cộng đồng được hưởng lợi gì; và sau khi hỗ trợ của Nhà nước kết thúc, HTX có tiếp tục phát triển bằng chính năng lực của mình hay không.

Vì vậy, Bộ tiêu chí cần chuyển mạnh từ đánh giá đầu vào, điều kiện hình thức sang đánh giá kết quả và tác động thực tế; tập trung vào sáu nhóm: bản chất hợp tác và chất lượng thành viên; quản trị dân chủ, minh bạch; hiệu quả kinh tế và lợi ích thành viên; năng lực tích lũy, phát triển tài sản chung; liên kết, khoa học, công nghệ và phát triển bền vững; đóng góp xã hội và cộng đồng.

Trong hệ thống này, lợi ích thực chất của thành viên phải là tiêu chí trung tâm và có trọng số đủ lớn. Nếu tách yếu tố thành viên khỏi đánh giá, hợp tác xã rất dễ bị nhìn nhận như một doanh nghiệp thông thường

PGS.TS Dương Trung Ý cũng cho rằng, bộ tiêu chí cần kết hợp giữa “tiêu chí nền tảng bắt buộc” và “tiêu chí phát triển”. Một số nguyên tắc như tự nguyện, dân chủ, minh bạch, chấp hành pháp luật, bảo đảm an toàn thực phẩm, không xâm hại môi trường phải được xem là điều kiện nền tảng.

Bên cạnh đó, cần tránh “đóng khung” mô hình theo riêng ngành chè nếu mục tiêu dài hạn là nhân rộng. Chè là lĩnh vực rất phù hợp để thí điểm tại Thái Nguyên. Nhưng nếu Bộ tiêu chí thiết kế quá sâu theo đặc thù chè thì sau này khó áp dụng cho HTX công nghiệp, thương mại, vận tải, môi trường hay các loại hình khác.

Vì vậy, nên xây dựng cấu trúc hai tầng. Một là tầng tiêu chí cốt lõi áp dụng chung cho mọi HTX XHCN. Hai là tầng tiêu chí đặc thù theo ngành, lĩnh vực. Cách làm này sẽ nâng giá trị tổng kết lý luận của Đề án, đưa mô hình thực tiễn phát triển.

Công bố quyết định và bầu chức vụ Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh khoá VII, nhiệm kỳ 2025 – 2030

 – Sáng 6/8, Ban Chấp hành Liên minh Hợp tác xã (HTX) tỉnh khoá VII, nhiệm kỳ 2025 – 2030 tổ chức kỳ họp thứ Tư về công tác cán bộ.

 

Các đại biểu dự hội nghị

Tại kỳ họp, lãnh đạo Liên minh HTX tỉnh công bố Quyết định số 569/QĐ-TU, ngày 29/7/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ điều động đồng chí Nguyễn Hữu Hải, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Lạng Sơn đến nhận công tác tại Liên minh HTX tỉnh kể từ ngày 01/8/2026 và giới thiệu để bầu tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, bầu giữ chức Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn nhiệm kỳ 2025 – 2030.

Ban Chấp hành Liên minh HTX tỉnh tiến hành bầu đồng chí Nguyễn Hữu Hải tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và giữ chức Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh khoá VII, nhiệm kỳ 2025 – 2030

Cũng trong kỳ họp, Ban Chấp hành Liên minh HTX tỉnh đã thực hiện quy trình bầu đồng chí Nguyễn Hữu Hải tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và giữ chức Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh khoá VII, nhiệm kỳ 2025 – 2030.

Đồng chí Nguyễn Hữu Hải, tân Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh phát biểu nhận nhiệm vụ

Lãnh đạo Liên minh HTX tỉnh tặng hoa chúc mừng đồng chí Nguyễn Hữu Hải, Phát biểu nhận nhiệm vụ, đồng chí Nguyễn Hữu Hải hứa sẽ tiếp tục phát huy năng lực, kinh nghiệm công tác để cùng tập thể Ban Chấp hành, Liên minh HTX tỉnh thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế tập thể trên địa bàn. Từ đó góp phần vào phát triển kinh tế – xã hội chung trên địa bàn tỉnh.

 

ĐÌNH QUYẾT

MÙA NA CHI LĂNG 2026 ĐÃ SẴN SÀNG

Mùa na Chi Lăng 2026 đã sẵn sàng! Các Hợp tác xã và bà con trồng na xin kính mời quý khách hàng, các đối tác nhà phân phối và quý khách du lịch ghé thăm vùng núi đá để thưởng thức thứ quà đặc sản thượng hạng. Không phải tự nhiên na Chi Lăng được mệnh danh là “vua trái cây” vùng Đông Bắc. Sản phẩm tự hào sở hữu bảng thành tích vàng danh giá:🏆 Top 10 Thương hiệu Vàng Nông nghiệp Việt Nam.🏅 Top 50 Đặc sản trái cây nổi tiếng nhất Việt Nam.🗺️ Bảo hộ Chỉ dẫn địa lý quốc gia từ Cục Sở hữu Trí tuệ.⭐ Chứng nhận OCOP 4 sao cùng quy trình đạt chuẩn VietGAP/GlobalGAP…🩷💛💚

https://www.facebook.com/share/p/1EaTyHynzc/

Chính sách hỗ trợ sở hữu trí tuệ cho HTX: Đòn bẩy nâng tầm kinh tế tập thể

Không chỉ hỗ trợ vốn, đất đai hay đào tạo nguồn nhân lực, Luật Hợp tác xã (HTX) năm 2023 đã lần đầu tiên quy định rõ việc Nhà nước hỗ trợ khu vực kinh tế tập thể trong xác lập, khai thác, phát triển và bảo vệ tài sản trí tuệ. Đây được xem là bước tiến quan trọng, góp phần giúp các HTX xây dựng thương hiệu và tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

Nhiều năm qua, khu vực kinh tế tập thể đã có những bước phát triển tích cực. Theo Liên minh HTX Việt Nam, cả nước hiện có 36.270 HTX đang hoạt động, hàng chục nghìn sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm làng nghề, sản phẩm OCOP được đưa ra thị trường.

“Cú hích” từ Luật HTX 2023

Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít HTX vẫn chủ yếu tập trung vào sản xuất, trong khi việc xây dựng thương hiệu, đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hay khai thác giá trị tài sản trí tuệ còn hạn chế.

Không ít đặc sản địa phương từng rơi vào tình trạng bị làm giả, bị sử dụng tên gọi trái phép hoặc phải cạnh tranh bằng giá do chưa xây dựng được thương hiệu. Có những sản phẩm được người tiêu dùng biết đến nhưng lại chưa được đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, khiến HTX gặp khó khăn trong việc mở rộng thị trường, đặc biệt là xuất khẩu.

Như tại HTX Nông lâm ngư nghiệp Việt Hưng (Quảng Ninh), dù sản phẩm đạt chứng nhận OCOP nhưng nhiều người tiêu dùng vẫn chưa biết đến vì thương hiệu sản phẩm của HTX chưa đủ mạnh.

Nước nắm Nam Ô ngày càng được chuẩn hoá chất lượng nhờ có chỉ dẫn địa lý.
Nước nắm Nam Ô ngày càng được chuẩn hoá chất lượng nhờ có chỉ dẫn địa lý.

Ông Nguyễn Hoàng Giang, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ, cho biết trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, tài sản trí tuệ không còn là vấn đề riêng của doanh nghiệp lớn mà đã trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi HTX. Một nhãn hiệu được bảo hộ, một chỉ dẫn địa lý được xác lập hay một bao bì mang bản sắc riêng đều có thể tạo nên giá trị gia tăng lớn hơn nhiều lần so với việc chỉ bán sản phẩm thô.

Trước vai trò quan trọng của sở hữu trí tuệ, một trong những điểm mới nổi bật của Luật HTX năm 2023 là việc quy định cụ thể chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với tổ hợp tác, HTX và liên hiệp HTX, trong đó sở hữu trí tuệ được xác định là một nội dung hỗ trợ quan trọng, thay vì chỉ được triển khai thông qua các chương trình, đề án như trước đây.

Điều 73, Luật HTX 2023 có nêu rõ, tài sản góp vốn là Đồng Việt Nam, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng, quyền sử dụng đất, quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết kỹ thuật, tài sản khác, quyền khác định giá được bằng Đồng Việt Nam.

Điều này cho thấy Luật HTX 2023 đã luật hóa rõ ràng quyền sở hữu trí tuệ (như nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, sáng chế, bản quyền,…) là một loại tài sản hợp pháp để cá nhân, tổ chức góp vốn thành lập hoặc bổ sung vốn điều lệ cho HTX.

Quy định này tạo sự thống nhất với Luật Doanh nghiệp và Luật Sở hữu trí tuệ, giúp các HTX dễ dàng tiếp cận, khai thác các giá trị tài sản vô hình trong thời đại kinh tế số và phát triển thương hiệu. Chẳng hạn như cá nhân có thể góp vốn vào HTX bằng thương hiệu nông sản, bằng sáng chế giống cây trồng… thay vì bằng các hình thức tài chính khác.

Không những thế, Điều 24 Luật HTX năm 2023 quy định Nhà nước ban hành chính sách hỗ trợ phát triển khu vực kinh tế tập thể theo nguyên tắc công khai, minh bạch, đúng đối tượng và phù hợp với khả năng cân đối ngân sách.

Đáng chú ý hơn, tại Điều 25, Luật quy định rõ các nhóm chính sách hỗ trợ dành cho tổ hợp tác, HTX và liên hiệp HTX. Trong đó, Nhà nước hỗ trợ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; hỗ trợ xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường; đồng thời hỗ trợ xác lập, quản lý, khai thác và phát triển tài sản trí tuệ, xây dựng thương hiệu, đăng ký nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, truy xuất nguồn gốc và các hoạt động liên quan nhằm nâng cao giá trị sản phẩm.

Đây được xem là bước tiến quan trọng, bởi lần đầu tiên, nội dung hỗ trợ về tài sản trí tuệ được đưa vào luật với tư cách là một chính sách phát triển khu vực kinh tế tập thể, tạo cơ sở pháp lý để các bộ, ngành và địa phương bố trí nguồn lực hỗ trợ HTX.

Bà Nguyễn Kim Thùy, Giám đốc HTX Nông nghiệp Kỳ Như (Cần Thơ), cho biết nếu như trước đây, nhiều HTX muốn đăng ký nhãn hiệu, bằng sáng chế… thường phải tự tìm hiểu thủ tục hoặc phụ thuộc vào từng chương trình của địa phương thì nay, Luật HTX năm 2023 đã tạo hành lang pháp lý thống nhất để việc hỗ trợ được thực hiện thường xuyên và bài bản hơn.

Theo các chuyên gia về sở hữu trí tuệ, giá trị của tài sản trí tuệ không chỉ nằm ở tờ giấy chứng nhận bảo hộ mà còn ở khả năng khai thác thương mại sau khi được xác lập quyền.

Thực tế, nhiều địa phương đã chuyển hướng từ hỗ trợ “đăng ký cho có” sang hỗ trợ toàn diện cho HTX, bao gồm xây dựng bộ nhận diện thương hiệu, thiết kế bao bì, tem truy xuất nguồn gốc, hướng dẫn quản trị nhãn hiệu tập thể, quảng bá trên môi trường số và kết nối tiêu thụ như tại Hà Nội, Thái Nguyên, Đà Nẵng

Đây cũng là định hướng xuyên suốt của Chương trình phát triển tài sản trí tuệ đến năm 2030 theo Quyết định số 2205/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Trong đó, Chương trình ưu tiên hỗ trợ các sản phẩm chủ lực, sản phẩm OCOP, đặc sản vùng miền và chủ thể là HTX trong việc xác lập, quản lý, khai thác và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Việc kết hợp giữa Luật HTX năm 2023 và Chương trình phát triển tài sản trí tuệ đã tạo nên một khung chính sách khá đồng bộ. Nếu Luật tạo nền tảng pháp lý thì Chương trình phát triển tài sản trí tuệ đóng vai trò là công cụ triển khai thông qua các dự án, đề án và nguồn kinh phí hỗ trợ tại địa phương.

“Đòn bẩy” nâng tầm kinh tế tập thể

Từ những chính sách cụ thể cùng với sự vào cuộc của địa phương, đã có những HTX nhận được những hỗ trợ phụ hợp và khai thác tài sản trí tuệ để phát triển sản phẩm, định vị thương hiệu trên thị trường.

Như ở Đà Nẵng, thành phố đã có các chương trình, dự án hỗ trợ người dân, HTX trong làng nghề đăng ký bảo hộ, quản lý và phát triển chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm nước mắm Nam Ô. Đến nay, Cục Sở hữu trí tuệ đã cấp Giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý “Nam Ô” cho sản phẩm nước mắm của Thành phố Đà Nẵng.

Việc chính thức được bảo hộ chỉ dẫn địa lý không chỉ là đòn bẩy pháp lý quan trọng khẳng định danh tiếng, chất lượng độc bản của nước mắm Nam Ô, mà còn mở ra cơ hội lớn cho các chủ thể làng nghề, HTX khi nhận được sự hỗ trợ đồng bộ từ Nhà nước trong việc xác lập quy trình kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và xúc tiến thương mại.

Đóng vai trò là hạt nhân kinh tế dẫn dắt tiến trình này, các đơn vị như HTX Mắm nhĩ Bình Minh, HTX dịch vụ tổng hợp Ô Long và HTX nông nghiệp Hòa Hiệp I chính là những đại diện tiêu biểu trực tiếp khai thác, vận hành hiệu quả giá trị của tài sản trí tuệ được bảo hộ. Sự chủ động nhập cuộc của các HTX này trong việc áp dụng chỉ dẫn địa lý không chỉ giúp chuẩn hóa công nghệ sản xuất truyền thống, bảo vệ thương hiệu trước nguy cơ hàng giả, hàng nhái, mà còn tạo ra giá trị gia tăng vượt trội cho chuỗi sản phẩm, từ đó nâng cao thu nhập cho người dân và đưa thương hiệu nước mắm Nam Ô vươn xa bền vững trên thị trường trong và ngoài nước.

Thực tiễn cho thấy, không phải HTX nào cũng đủ nguồn lực để tự mình đăng ký nhãn hiệu, thiết kế bao bì, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc hay xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Chi phí tư vấn, thời gian hoàn thiện hồ sơ và năng lực quản trị sau khi được cấp văn bằng bảo hộ vẫn là những rào cản đối với nhiều HTX quy mô nhỏ.

Do đó, để có những mô hình thành công như ở Đà Nẵng, các chuyên gia cho rằng cơ quan quản lý cần tăng cường tư vấn chuyên sâu, đào tạo kỹ năng quản trị tài sản trí tuệ, hướng dẫn HTX khai thác hiệu quả nhãn hiệu, bằng sáng chế, chỉ dẫn địa lý… sau khi được bảo hộ và hỗ trợ HTX kết nối với hệ thống phân phối, thương mại điện tử. Chỉ khi tài sản trí tuệ được khai thác như một tài sản kinh doanh thực sự, chính sách mới phát huy hết hiệu quả.

 Tùng Lâm – Tạp trí kinh doanh

KHẢO SÁT VIỆC SỬ DỤNG VỐN VAY TỪ QUỸ HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN HỢP TÁC XÃ

💥 Ngày 17/7, Ban Kinh tế – Ngân sách HĐND tỉnh tổ chức khảo sát về tình hình hoạt động một số quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách trên địa bàn tỉnh tại một số dự án vay từ Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã ở các xã: Khuất Xá, Na Dương, Lộc Bình.
💥 Trong chương trình, đoàn đã dành phần lớn thời gian khảo sát thực tế một số mô hình chăn nuôi, trồng trọt của các thành viên hợp tác xã vay vốn từ Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã trên địa bàn xã Khuất Xá, Na Dương, Lộc Bình.
💥 Thông qua khảo sát thực tế, đoàn sẽ đánh giá tình hình quản lý, sử dụng nguồn vốn vay; hiệu quả triển khai các dự án được hỗ trợ từ Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã. Đồng thời nắm bắt những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện để kiến nghị các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách trên địa bàn tỉnh.

☘️ Đại diện Liên minh Hợp tác xã tỉnh Lạng Sơn có đồng chí Lê Tuấn Minh, Phó Chủ tịch – Chủ tịch quỹ và các thành viên quỹ.

✒️ Dẫn nguồn: https://www.facebook.com/share/p/1HXatdSPp9/

một số kết quả trong việc hỗ trợ chuyển đổi số trong sản suất và tiêu thụ sảm phẩm của HTX trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn

Lạng Sơn là tỉnh miền núi, biên giới nằm ở phía Đông Bắc của Tổ quốc. Tổng diện tích tự nhiên của tỉnh 8.311 km2, dân số 813.992 người, với 253 km đường biên giới tiếp giáp Quảng Tây (Trung Quốc), phần lớn dân số là người dân tộc thiểu số, người dân sinh sống chủ yếu ở khu vực nông thôn, miền núi (chiếm tỷ lệ 83,91%), điều kiện phát triển KT – XH còn khó khăn.

– Đến ngày 30/6/2026, toàn tỉnh có 588 hợp tác xã, tổng vốn đăng ký 1.640 tỷ đồng (bình quân: 2,8 tỷ đồng/HTX), trong đó có 456 HTX đang hoạt động; doanh thu bình quân 01 HTX ước đạt 1.500 triệu đồng/năm và thu nhập bình quân 01 HTX ước đạt 100 triệu đồng/năm. Tổng số thành viên HTX là 6.490 người (bình quân 11 thành viên/HTX); tổng số lao động HTX là 8.200 người. Lĩnh vực hoạt động chủ yếu là nông, lâm, ngư nghiệp chiếm 68%, lĩnh vực phi nông nghiệp chiếm 32% (lĩnh vực nông nghiệp có 400 HTX, chiếm 68,4%; lĩnh vực phi nông nghiệp có 188 HTX, chiếm 31,6%). Nhìn chung kinh tế tập thể của tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực, phát triển nhanh về số lượng với nhiều hình thức, trình độ, quy mô khác nhau đóng góp quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế -xã hội của tỉnh. Các HTX đã thể hiện được vai trò quan trọng của mình trong xây dựng nông thôn mới (NTM) góp phần làm thay đổi diện mạo nông thôn thời kỳ hội nhập, duy trì và gia tăng số xã đạt chuẩn NTM, NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu; góp phần thực hiện các mục tiêu giảm nghèo, bảo vệ môi trường, xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn an ninh, trật tự an toàn xã hội và xây dựng nông thôn mới tại cơ sở.

Trong những năm qua, được sự quan tâm của hỗ trợ của Liên minh HTX Việt Nam, sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh và các cơ quan trong hệ thống chính trị, cùng với sự cố gắng, nỗ lực, đồng thuận của các HTX; Liên minh HTX tỉnh đã không ngừng nỗ lực triển khai các hoạt động hỗ trợ các HTX đặc biệt là các HTX vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Như các hoạt động đào tạo, tập huấn nâng cao kỹ năng, trình độ quản trị, ứng dụng chuyển đổi số, hỗ trợ vay vốn, đầu tư trang thiết bị sản xuất và chuyển giao kỹ thuật, xây dựng thương hiệu và tiếp cận các kênh tiêu thụ mới. Những sản phẩm mang đặc trưng dân tộc của Lạng Sơn đã xuất hiện ở nhiều cửa hàng, siêu thị lớn trên cả nước.

Năm 2024, Liên minh HTX được UBND tỉnh giao thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ xây dựng và duy trì chợ sản phẩm trực tuyến vùng đồng bào Dân tộc thiểu số và miền núi thuộc Tiểu dự án 2 – Dự án 10: “Ứng dụng công nghệ thông tin hỗ trợ phát triển kinh tế – xã hội và đảm bảo an ninh trật tự vùng đồng bào DTTS & MN. Để thực hiện nội dung trên, Liên minh HTX tỉnh đã phối hợp tổ chức khảo sát mức độ chuyển đổi số và khả năng tiếp cận ứng dụng thương mại điện tử của các HTX và thành viên vùng đồng bào DTTS&MN trên địa bàn tỉnh. Kết quả cho thấy có 73% số HTX, thành viên được khảo sát cho biết đã sẵn sàng tiếp cận và tham gia vào quá trình chuyển đổi số và TMĐT, tuy nhiên, chỉ 53% số HTX có máy tính kết nối internet …đặc biệt là về kỹ năng cần thiết phục vụ cho CĐS và TMĐT của các HTX ở đây chỉ đạt mức dưới trung bình (từ 2 – 2.5 trên thang điểm 5); số nhân viên phụ trách công tác xúc tiến thương mại, phát triển thị trường tại các HTX còn chiếm tỉ lệ rất ít, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn.

Do vậy, Liên minh HTX tỉnh đã phối hợp với Viện Kho học Công nghệ và Môi trường – Liên minh HTX Việt Nam xây dựng nội dung và triển khai chương trình tập huấn “Nâng cao năng lực ứng dụng CNTT, chuyển đổi số trong SXKD và tiêu thụ sản phẩm cho HTX, thành viên vùng đồng bào DTTS và miền núi”. Kết quả: Năm 2024, Liên minh HTX tỉnh đã tổ chức thành công 04 lớp tập huấn cho khoảng 170 học viên là cán bộ, thành viên HTX, THT, hộ sản xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh. Đầu năm 2025, phối hợp với Viện Khoa học Công nghệ Môi trường tổ chức 01 lớp tập huấn về ”Ứng dụng CNTT” cho 70 người là thành viên người lao động trong các HTX trên địa bàn tỉnh. Các khóa tập huấn đã trang bị các kiến thức cơ bản về chuyển đổi số; các giải pháp ứng dụng chuyển đổi số áp dụng vào hoạt động sản xuất kinh doanh của HTX, kỹ năng xây dựng và quản lý thương hiệu, đặc biệt là đưa vào chương trình tập huấn kỹ năng quản trị gian hàng và bán hàng trên các nền tảng mạng xã hội và các sàn TMĐT. Một số Giám đốc HTX trẻ, với các sản phẩm nông sản, đặc sản địa phương, như trà thảo dược, thạch đen, hoa quả đặc trưng, đã chủ động thực hiện livetreams, quảng bá giới thiệu sản phẩm bán hàng trên các nền tảng mạng xã hội tiktok, facebook, thông qua điện thoại thông minh, giao hàng qua hệ thống giao nhanh, như: HTX chế biến nông sản Lụa Vy – huyện Chi Lăng, HTX sản xuất và chế biến NLN Bản Quyền Tràng Định, HTX Toàn Thương – huyện Văn Lãng… đồng thời với sự hỗ trợ của Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh, trong triển khai nền tảng cửa hàng số trực tuyến trên điện thoại di động, những năm 2021 – 2025, dành cho các hộ sản xuất, hộ thành viên, đã tạo ra sự lan toả bước đầu trong việc sử dụng bán hàng qua Internet của hộ nông dân trên địa bàn; đây là điều kiện cho việc tham gia bán hàng trên nền tảng chợ sản phẩm trực tuyến của Liên minh HTX khi được triển khai toàn hệ thống…

Có thể nói, hoạt động ứng dụng CNTT trong phát triển kinh tế – xã hội của các HTX và thành viên tại vùng DTTS&MN tỉnh Lạng Sơn đã đạt được những kết quả thiết thực. Việc đẩy mạnh ứng dụng CNTT cho các HTX và thành viên tại vùng DTTS&MN tỉnh Lạng Sơn cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, các tổ chức hỗ trợ và các HTX, đồng thời tập trung đầu tư hạ tầng và nâng cao nhận thức về vai trò của ứng dụng CNTT, CĐS trong phát triển bền vững. Từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho các HTX vùng đồng bào DTTS&MN tỉnh Lạng Sơn phát triển ổn định và bền vững, góp phần vào sự phát triển kinh tế – xã hội và cải thiện đời sống của cộng đồng địa phương

Về đề xuất một số giải pháp thúc đẩy nâng cao năng lực chuyển đổi số, trong sản suất và tiêu thụ sảm phẩm của HTX, thành viên trong thời gian tới

Một là, Hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng, thiết bị, mạng lưới hệ thống thông tin đầy đủ, đáp ứng các điều kiện để phát triển CNTT, ứng dụng chuyển đổi số tại các địa phương vùng đồng bào DTTS & MN, nhất là những vùng khó khăn, đặc biệt khó khăn.

Hai là, Tăng cường mở các lớp bồi dưỡng, cũng như đưa các chuyên đề ứng dụng chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo vào Chương trình đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao năng lực sử dụng, vận hành các dịch vụ số, công nghệ số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong khu vực KTTT, HTX.

Ba là, Quan tâm đề xuất ban hành, cũng như tổ chức triển khai các chính sách hỗ trợ ứng dụng công nghệ thông tin chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo cho các HTX từ thực tiễn; thông qua điều tra, đánh giá thực trạng và nhu cầu việc ứng dụng các nền tảng số, dịch vụ số và công nghệ số của HTX để làm cơ sở định hướng ban hành chính hỗ trợ cho HTX thực hiện chuyển đổi số hiệu quả; tạo điều kiện để các HTX và thành viên ứng dụng công nghệ vào hoạt động quản lý, điều hành và sản xuất, kinh doanh.

Bốn là, Tập trung xây dựng và nhân rộng các mô hình HTX hoạt động hiệu quả, mô hình HTX thực hiện chuyển đổi số thành công, mô hình HTX đổi mới sáng tạo mang lại hiệu quả cao, tiết giảm chi phí, tối ưu hoá nguồn lực; liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị; ứng dụng công nghệ cao và thúc đẩy chuyển đổi số.

Năm là, Tăng cường huy động các nguồn lực, kết nối các đối tác trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo nhằm hỗ trợ phát triển khu vực KTTT, HTX chuyển đổi số; kết nối và tạo điều kiện thuận lợi cho các HTX tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu thông qua chuyển đổi số (tham gia các sàn thương mại điện tử, xây dựng wedsite để giới thiệu sản phẩm,…); trước mắt, tập trung hỗ trợ các HTX đưa sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm chủ lực, sản phẩm OCOP lên sàn thương mại, chợ sản phẩm trực tuyến trong hệ thống Liên minh HTX và các sàn thương mại điện tử khác nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế số.

PHỤ NỮ TỈNH VỚI KHỞI NGHIỆP VÀ THÀNH LẬP HỢP TÁC XÃ

Sáng nay, ngày 16/7/2026 Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh (LHPN) tổ chức khai mạc hội nghị tập huấn nâng cao kiến thức, kỹ năng khởi nghiệp, kết nối tư vấn pháp lý và hỗ trợ thủ tục thành lập hợp tác xã (HTX) cho hội viên phụ nữ.
📚 Đây là chương trình thiết thực thuộc Đề án “Hỗ trợ hợp tác xã do phụ nữ tham gia quản lý, tạo việc làm cho lao động nữ đến năm 2030” (Đề án 01) và Đề án “Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2026 – 2035” (Đề án 2415); Hội nghị được tổ chức thành 2 lớp, trong đó lớp thứ nhất diễn ra từ ngày 16 – 17/7, lớp thứ hai dự kiến diễn ra từ ngày 20 – 21/7.
💡 Tại đây, các học viên được trang bị nhiều kiến thức bổ ích về quản trị kinh doanh, gọi vốn đầu tư, thủ tục thành lập HTX, xây dựng thương hiệu cũng như được tham gia học tập thực tế từ các mô hình HTX, sản xuất, kinh doanh tiêu biểu trong và ngoài tỉnh.

https://www.facebook.com/share/p/18xpAqMW6R/

LIÊN MINH HỢP TÁC XÃ TỈNH LẠNG SƠN – QUA 30 NĂM XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN

Trong nhiều tháng qua, cán bộ, thành viên và người lao động cơ quan Liên minh Hợp tác xã tỉnh và các hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, thành viên đã hăng hái thi đua lao động, sản xuất, lập thành tích chào mừng 30 năm Ngày thành lập Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn (ngày 10/12/1994 – 10/12/2024).

Ngày 11 tháng 4 năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư­ gửi điền chủ nông gia Việt Nam kêu gọi tham gia hợp tác xã nông nghiệp. Sau lời kêu gọi của Ngư­ời, hàng loạt cơ sở kinh tế hợp tác đ­ược thành lập và các hợp tác xã phát triển mạnh mẽ vào những năm 50 – 60 của thế kỷ XX. Cùng với quá trình phát triển của phong trào hợp tác xã ở Việt Nam, các cơ quan quản lý, tổ chức đại diện và hỗ trợ cho các hợp tác xã cũng từng bước được  thành và phát triển. Năm 1955, Ban quản lý hợp tác xã mua bán Việt Nam được thành lập. Đến năm 1961 thành lập Liên hiệp xã tiểu thủ công nghiệp Việt Nam. Đây là hai tổ chức cấp quốc gia quản lý, đại diện, hỗ trợ các hợp tác xã mua bán và tiểu thủ công nghiệp trên quy mô cả nước. Năm 1991, Hội đồng Trung ương lâm thời các doanh nghiệp ngoài quốc doanh Việt Nam ra đời trên cơ sở hợp nhất 2 tổ chức trên[1]. Ngày 30/10/1993, Đại hội đại biểu toàn quốc các HTX Việt Nam lần thứ nhất được tiến hành, thông qua Điều lệ Hội đồng Trung ương Liên minh các HTX Việt Nam, có chức năng, nhiệm vụ đại diện và hỗ trợ cho tất cả các HTX hoạt động ở các ngành, lĩnh vực của nền kinh tế quốc dân[2]. Đến nay, Liên minh HTX Việt Nam đã trải qua 6 kỳ Đại hội. Mỗi kỳ Đại hội là một dấu mốc đánh dấu sự phát triển về tổ chức và hoạt động của Liên minh HTX Việt Nam gắn với quá trình củng cố, đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể, HTX theo đường lối chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước.

Từ cuối năm 1993, sau khi Hội đồng Trung ương Liên minh các Hợp tác xã Việt Nam được thành lập; được sự quan tâm của Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, ngày 25/5/1992, Ủy ban nhân dân tỉnh đã có Quyết định số 266 QĐ/UB-TC, công nhận thành lập Hội đồng lâm thời Liên minh các doanh nghiệp ngoài quốc doanh tỉnh Lạng Sơn, với nhiệm vụ tuyên truyền, vận động các doanh nghiệp ngoài quốc doanh tham gia Hội đồng và kết nạp thành viên, nghiên cứu, đề ra phương hướng củng cố và phát triển các doanh nghiệp ngoài quốc doanh, tổ chức kiện toàn các hình thức liên doanh, liên kết thích hợp. Đầu năm 1993, trên cơ sở sáp nhập Hội đồng lâm thời Liên minh các doanh nghiệp ngoài quốc doanh tỉnh và Ban quản lý HTX mua bán tỉnh; Hội đồng lâm thời Liên minh các HTX và doanh nghiệp ngoài quốc doanh tỉnh được thành lập, bổ sung nhiệm vụ hỗ trợ, đồng hành cùng với phong trào kinh tế tập thể trong tình trạng yếu kém, gây dựng lại phong trào kinh tế tập thể với những thành kiến về mô hình hợp tác xã kiểu cũ, kém hiệu quả tồn tại trong quần chúng nhân dân, quả là một nhiệm vụ đầy khó khăn.

Ngày 10/12/1994, Hội đồng lâm thời Liên minh các HTX và doanh nghiệp ngoài quốc doanh tỉnh tiến hành tổ chức Đại hội lần thứ nhất. Đại hội đã thống nhất lấy tên gọi là Hội đồng Liên minh các HTX tỉnh Lạng Sơn. Đại hội đã xác định nhiệm vụ trọng tâm cho giai đoạn 1994 – 2001, đó là: Đổi mới và phát triển các hình thức hợp tác trên cơ sở tự nguyện của người lao động, phát triển mạnh các loại hình doanh nghiệp vừa và nhỏ trong tất cả các lĩnh vực kinh tế; Đại hội đã bầu 21 ủy viên Ban Chấp hành. Đồng chí Đỗ Ngọc Thìn, nguyên Chủ tịch Hội đồng lâm thời Liên minh các HTX và doanh nghiệp ngoài quốc doanh tỉnh được bầu giữ chức Chủ tịch Hội đồng Hội đồng Liên minh các HTX tỉnh Lạng Sơn khoá I[3].

(Ảnh Đại hội đại biểu Hội đồng Liên minh các HTX tỉnh Lạng Sơn lần thứ nhất, 09, 10/12/1994)

Sau khi Luật Hợp tác xã năm 1996 ra đời[4], đặc biệt là quán triệt Chỉ thị 68-CT/TW, ngày 24/5/1996 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về phát triển kinh tế hợp tác, hợp tác xã trong các ngành, các lĩnh vực kinh tế; Liên minh HTX tỉnh đã có nhiều cố gắng trong việc chủ động đề xuất, tham mưu cho UBND tỉnh, Ban chỉ đạo kinh tế tập thể tỉnh ban hành các chương trình, kế hoạch, văn bản triển khai đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của hợp tác xã nông nghiệp; hoạt động của các hợp tác xã nông nghiệp đã có thay đổi tích cực, được nông dân đồng tình ủng hộ; đẩy mạnh đổi mới, xây dựng các HTX phi nông nghiệp được mở rộng, tình hình sản xuất, kinh doanh ổn định và có hướng phát triển, đời sống xã viên không ngừng được cải thiện. Đầu năm 2001, Đồng chí Nông Tiến Phong, nguyên Phó trưởng Ban kinh tế Tỉnh uỷ, được điều động, giới thiệu bầu tham gia Ban Chấp hành, giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng Liên minh các HTX tỉnh khoá I thay đồng chí Đỗ Ngọc Thìn, đã nghỉ hưu.

Ngày 20/8/2001, Đại hội Liên minh HTX tỉnh lần thứ II, nhiệm kỳ 2001 – 2005 được tiến hành[5]. Đại hội đã bầu 17 ủy viên Ban Chấp hành. Đồng chí Nông Tiến Phong, nguyên Chủ tịch Hội đồng Liên minh các HTX tỉnh khoá I được bầu giữ chức Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn khoá II[6]. Năm 2002, triển khai Nghị quyết Trung ương 5 khóa IX về tiếp tục đổi mới, phát triển, nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể; Đây là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt của Liên minh Hợp tác xã tỉnh.

(Ảnh: Đoàn diễu hành Kinh tế tập thể Lạng Sơn, nhân dịp mít tinh kỷ niệm 30 giải phóng Miền Nam 30/4/1975 – 30/4/2005)

Khoá II, Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn, tiếp tục kéo dài 02 năm, đến ngày 29, 30/10/2007, Đại hội Liên minh HTX tỉnh lần thứ III, nhiệm kỳ 2007 – 2012 được tiến hành. Đại hội đã bầu 34 ủy viên Ban Chấp hành, Ban Thường vụ 07 uỷ viên, Ban Kiểm tra 05 uỷ viên. Đồng chí Lã Pính San, nguyên Phó Giám đốc Sở Công nghiệp được giới thiệu bầu giữ chức Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn khoá III. Đại hội, đề ra nhiệm vụ bám sát các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, tiếp tục củng cố, đổi mới và phát triển kinh tế tập thể cả về số lượng và chất lượng; góp phần tích cực vào phát triển kinh tế – xã hội trên địa bàn tỉnh.

(Ảnh: Đồng chí Lã Pính San, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn khoá III, phát biểu tại Hội nghị thành lập HTX Hoà Bình, huyện Chi Lăng, năm 2009)

Ngày 26/10/2012, Đại hội Liên minh HTX tỉnh lần thứ IV, nhiệm kỳ 2012 – 2017 được tiến hành. Đại hội đã bầu 31 ủy viên Ban Chấp hành, Ban Thường vụ 07 uỷ viên, Ban Kiểm tra 05 uỷ viên. Đồng chí Hoàng Văn Sóng, nguyên Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn khoá III được giới thiệu bầu giữ chức Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn khoá IV[7]. Đại hội, đề ra nhiệm vụ phát triển kinh tế tập thể mà nòng cốt là hợp tác xã với tốc độ tăng trưởng hợp lý, bền vững về số lượng, quy mô, chất lượng, hiệu quả hoạt động. Tiếp tục củng cố nâng cao hiệu quả hoạt động của các HTX hiện có, giải thể các HTX hoạt động kèm hiệu quả, tồn tại hình thức không đúng Luật HTX năm 2012, đẩy mạnh phát triển tổ hợp tác, nhất là triển khai Kế hoạch số 72/KH-UBND, ngày 7/8/2013 của UBND tỉnh về thực hiện Kết luận số 56-KL/TW, ngày 21/02/2013 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 khóa IX; Nghị quyết 28-NQ/TU, ngày 11/10/2011 của Ban thường vụ Tỉnh ủy về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả KTTT trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2011 – 2015. Tham gia triển khai Kế hoạch số 115/KH-BCĐKTTT, ngày 18/8/2015 của Ban chỉ đạo kinh tế tập thể tỉnh tổ chức lại hoạt động, chuyển đổi Hợp tác xã trên địa bàn tỉnh theo Luật Hợp tác xã năm 2012.

(Ảnh: Đồng chí Hoàng Văn Sóng, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn khoá IV, phát biểu khai giảng lớp bồi dưỡng cho cán bộ quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã năm 2012)

Ngày 02, 03/11/2017, Đại hội Liên minh HTX tỉnh lần thứ V, nhiệm kỳ 2017 – 2022 được tiến hành. Đại hội đã bầu 33 ủy viên Ban Chấp hành, Ban Thường vụ 07 uỷ viên, Ban Kiểm tra 05 uỷ viên. Đồng chí Vy Kim Truyền, nguyên Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn khoá IV được giới thiệu bầu giữ chức Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn khoá V[8]. Đại hội, đề ra nhiệm vụ phát triển kinh tế tập thể mà nòng cốt là hợp tác xã, phát triển bền vững, cùng chia sẻ lợi ích và quản lý dân chủ, góp phần xây dựng xã hội hợp tác, đoàn kết, dân chủ, nhất là triển khai Kết luận số 104-KL/TU, ngày 08/12/2016 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ về tiếp tục thực hiện Nghị quyết 28-NQ/TU, ngày 11/10/2011 trong giai đoạn 2016 – 2020; Quyết định số 1497/QĐ-UBND, ngày 24/8/2015 của Uỷ ban nhân dân tỉnh phê duyệt Đề án đổi mới, phát triển và nâng cao chất lượng, hiệu quả kinh tế tập thể trên địa bàn tỉnh đến năm 2020.

Thực hiện Kết luận số 78-KL/TW, ngày 10/6/2020 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tổ chức Đại hội Liên minh HTX Việt Nam và cấp tỉnh, nhiệm kỳ 2020 – 2025; Công văn số 1570-CV/TU, ngày 25/11/2019 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ về tổ chức Đại hội Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn, nhiệm kỳ 2020 – 2025, thống nhất trong hệ thống Liên minh HTX Việt Nam. Ngày 09, 10/12/2020, Đại hội Liên minh HTX tỉnh lần thứ VI, nhiệm kỳ 2020 – 2025 được tiến hành. Đại hội đã bầu 35 ủy viên Ban Chấp hành, Ban Thường vụ 08 uỷ viên, Ban Kiểm tra 05 uỷ viên. Đồng chí Vy Kim Truyền, nguyên Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn khoá V tiếp tục được giới thiệu bầu giữ chức Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn khoá VI[9]. Tháng 6/2022, đồng chí Liễu Xuân Du, nguyên Phó Chánh Văn phòng Tỉnh uỷ, được điều động, giới thiệu bầu tham gia Ban Chấp hành, giữ chức vụ Chủ tịch Liên minh các HTX tỉnh khoá VI thay đồng chí Vy Kim Truyền, đã nghỉ hưu. Đại hội, đề ra nhiệm vụ bám sát sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh trong phát triển kinh tế tập thể mà nòng cốt là HTX trên cơ sở tập hợp và liên kết rộng rãi mọi tầng lớp xã hội, mọi loại hình tổ chức kinh tế với trình độ phát triển khác nhau từ tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, liên kết với doanh nghiệp, không giới hạn quy mô, lĩnh vực địa bàn; triển khai thực hiện Quyết định số 1804/QĐ-TTg, ngày 13/11/2020 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã giai đoạn 2021-2025; Chương trình số 19/CTr-UBND, ngày 23/5/2021 của UBND tỉnh Lạng Sơn về hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã giai đoạn 2021 – 2025[10]; nhất là triển khai thực hiện Chương trình hành động số 71-CTr/TU, ngày 09/3/2023 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới (Nghị quyết Trung ương 5 khoá XIII); Kế hoạch số 115/KH-UBND, ngày 15/5/2023 của UBND tỉnh về thực hiện Chương trình hành động số 71-CTr/TU, ngày 09/3/2023 của Tỉnh uỷ và triển khai Luật HTX năm 2023 trên địa bàn tỉnh.

Ngày 15, 16/01/2026, Đại hội Liên minh HTX tỉnh lần thứ VII, nhiệm kỳ 2025 – 2030 được tiến hành. Đại hội đã bầu 34 ủy viên Ban Chấp hành (khuyết 01, kiện toàn sau đại hội), Ban Thường vụ 10 uỷ viên (khuyết 01, kiện toàn sau đại hội), Ban Kiểm tra 05 uỷ viên. Đồng chí Liễu Xuân Du, nguyên Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn khoá VI tiếp tục được giới thiệu bầu giữ chức Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn khoá VII[11]. Đại hội, đề ra nhiệm vụ tiếp tục phát triển KTTT, HTX theo hướng năng động, hiệu quả, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, xây dựng nông thôn mới và bảo đảm an sinh xã hội; thực sự là thành phần quan trọng trong nền kinh tế của tỉnh. Đa dạng mô hình hợp tác, thu hút đông đảo nông dân tham gia HTX, đồng thời khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp tham gia hoặc liên kết chặt chẽ với HTX. Đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của HTX, nâng cao năng suất lao động, hiệu quả và năng lực cạnh tranh. Chủ động triển khai các giải pháp hỗ trợ HTX và tổ chức thực hiện nghiêm túc, đồng bộ và hiệu quả Luật Hợp tác xã năm 2023 và các văn bản hướng dẫn thi hành, chương trình tổng thể về phát triển kinh tế tập thể giai đoạn 2026 – 2030 (theo Quyết định số 1128/QĐ-TTg, ngày 24/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ).

Tiếp tục tư vấn, hỗ trợ các HTX tiếp cận các chính sách hỗ trợ của tỉnh theo tinh thần Nghị quyết số 24-NQ/TU, ngày 03/3/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ về phát triển nông, lâm nghiệp tập trung, bền vững gắn với
chế biến, tiêu thụ sản phẩm giai đoạn 2026 – 2030; Nghị quyết 02/2026/NQ-HĐND, ngày 26/3/2026 của HĐND tỉnh về một số chính sách hỗ trợ đầu tư vào nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2026 – 2030; Kế hoạch 122/KH-UBND, ngày 01/4/2026 của UBND tỉnh về thực hiện Nghị quyết số 24-NQ/TU, ngày 03/3/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ và các chính sách khác.

Đồng thời, từ 01/02/2026, Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn chuyển trực thuộc Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lạng Sơn, thực hiện các định hướng hoạt động và chịu sự quản lý về tổ chức bộ máy, biên chế, tài chính, tài sản theo sự chỉ đạo trực tiếp của Đảng uỷ, Ban Thường trực Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh, nhằm phát huy vai trò của tổ chức xã hội – nghề nghiệp tại địa phương thiết thực, hiện quả, gắn với thành viên tổ chức kinh tế tập thể trên địa bàn.

(ảnh: Đồng chí Đoàn Thanh Sơn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng ban Chỉ đạo đổi mới, phát triển Kinh tế tập thể tỉnh, làm việc với cơ quan Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn, tháng 6/2024)

Hơn 30 năm xây dựng và phát triển, trải qua 7 kỳ Đại hội, nhiều thế hệ cán bộ Liên minh Hợp tác xã tỉnh Lạng Sơn đã phát huy được vai trò đại diện cho lĩnh vực kinh tế tập thể; vị thế của Liên minh Hợp tác xã tỉnh tiếp tục được khẳng định, thực sự là chỗ dựa tin cậy cho các HTX và thành viên phát triển; đã thực hiện tốt nhiệm vụ thành viên Ban Chỉ đạo phát triển kinh tế tập thể tỉnh; tham gia thực hiện có hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia; thực hiện tốt chức năng đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thành viên; tăng cường hoạt động tư vấn, hỗ trợ, cung ứng một số dịch vụ công cho khu vực kinh tế tập thể, Hợp tác xã. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, đào tạo, cung ứng dịch vụ, tư vấn, hỗ trợ tổ chức lại, thành lập mới hợp tác xã, xây dựng nhiều hợp tác xã sản xuất gắn với chuỗi giá trị; củng cố tổ chức bộ máy, đổi mới phương thức, lề lối làm việc, thực hiện các giải pháp tăng cường liên kết phục vụ hợp tác xã. Đóng góp quan trọng vào quá trình chuyển đổi, thành lập mới và nâng cao chất lượng hoạt động sản xuất kinh doanh của các đơn vị thuộc lĩnh vực kinh tế tập thể trong tỉnh.

Đến nay toàn tỉnh có 588 HTX, trong đó 456 hợp tác xã đang hoạt động, với trên 6.490 thành viên; 390 tổ hợp tác, với trên 4.000 thành viên và 03 Liên hiệp HTX, với 19 thành viên. Các HTX phát triển rộng khắp ở các huyện, thành phố trong tỉnh, hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp chiếm 68%, phi nông nghiệp 32%. Liên minh Hợp tác xã tỉnh đã thu hút được 116 thành viên, trong đó có 110 HTX.

Có thể khẳng định rằng, với tính chất là tổ chức kinh tế tập thể, ngoài ý nghĩa về mặt kinh tế, các HTX đã thúc đẩy kinh tế hộ phát triển thông qua các dịch vụ hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, bên cạnh các hoạt động chủ yếu là phục vụ các nhu cầu kinh tế, đời sống của xã viên, hộ xã viên, các hợp tác xã còn tạo ra lượng sản phẩm, hàng hóa và dịch vụ không nhỏ để đáp ứng nhu cầu sản xuất, tiêu dùng và xuất khẩu.

Các HTX trong lĩnh vực nông nghiệp đã khẳng định vai trò quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội; thực hiện tốt các hoạt động dịch vụ, chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, tích cực tham mưu với chính quyền địa phương triển khai công tác phân vùng sản xuất, đầu tư sản xuất theo hướng thâm canh, chuyên canh cao, gắn với chương trình tái cơ cấu nông nghiệp, nâng cao hiệu quả sản xuất, tìm kiếm thị trường tiêu thụ sản phẩm; nhiều HTX đứng ra làm dịch vụ đầu mối, ổn định đầu ra cho sản phẩm; tăng thu nhập, nâng cao đời sống thành viên, góp phần giải quyết việc làm, giảm nghèo, an sinh xã hội, từng bước tích lũy để đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh, làm thay đổi diện mạo nông thôn, xây dựng nông thôn mới theo hướng tích cực, thực sự trở thành chỗ dựa tin cậy cho thành viên, khẳng định vai trò, vị thế và sự phát triển của các HTX.

Các HTX trong lĩnh vực phi nông nghiệp hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, thành viên tham gia góp vốn vào HTX theo quy định của pháp luật, xây dựng phương án sản xuất kinh doanh dịch vụ phù hợp với nhu cầu của thị trường, các phương án sản xuất kinh doanh có tính khả thi cao. Nhiều HTX đầu tư máy móc, thiết bị, đổi mới công nghệ, thu hút lao động, tận dụng và khai thác tối đa nguồn nguyên liệu tại địa phương. Công tác tổ chức sản xuất đảm bảo tiêu chuẩn, chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu; hoạt động sản xuất gắn với cơ cấu lao động ở nông thôn.

Nhìn lại chặng đường xây dựng và phát triển của Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn hơn 30 năm qua, bên cạnh những thành công, những kết quả đã đạt được, Liên minh Hợp tác xã tỉnh cũng ý thức được rằng: Kinh tế tập thể của tỉnh vẫn còn những hạn chế cần được khắc phục; đó là: Số lượng các hợp tác xã có tăng, chất lượng hoạt động được nâng lên song chưa vững chắc, còn một số hợp tác xã hoạt động kém hiệu quả; năng lực về vốn, công nghệ, lao động còn hạn chế; chất lượng sản phẩm của các hợp tác xã chưa cao, sức cạnh tranh yếu.

Để khắc phục những tồn tại, trong thời gian tới Liên minh Hợp tác xã tỉnh Lạng Sơn sẽ tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm và giải pháp sau:

Một là, Liên minh HTX tỉnh tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của người dân và các tổ chức đoàn thể về bản chất của kinh tế tập thể, HTX. Có như vậy, các HTX mới có điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận các nguồn vốn từ các tổ chức hội nghề nghiệp cũng như đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp.

Hai là, Liên minh HTX tỉnh tiếp tục cùng các ban, ngành hoàn thiện hệ thống chính sách của tỉnh về kinh tế tập thể nhằm tạo điều kiện thu hút người dân tham gia thành lập HTX, giúp người dân hạn chế những khó khăn trong thành lập và hoạt động sản xuất kinh doanh.

Ba là, đổi mới, củng cố tổ chức kinh tế tập thể, HTX để Liên minh HTX Việt Nam thực sự là tổ chức bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của các HTX. Tập hợp, các đề xuất, kiến nghị chính đáng của các HTX đến các cơ quan chính quyền địa phương nhằm giúp kinh tế tập thể tại các địa phương phát triển đúng hướng, đúng bản chất.

Trong điều kiện kinh tế thị trường hiện nay, kinh tế tập thể, HTX được Đảng và Nhà nước khẳng định là có vai trò vô cùng quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Luật Hợp tác xã năm 2023 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV, kỳ họp thứ 5 thông qua ngày 20/6/2023 (thay thế Luật HTX năm 2012), bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/7/2024[12]. Luật Hợp tác xã năm 2023 ra đời giúp tạo hành lang pháp lý thông thoáng, loại bỏ các quy định gây trở ngại gia nhập thị trường, phát triển thành viên, bảo đảm và phát huy đặc trưng, nguyên tắc cơ bản của hợp tác xã, tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức kinh tế hợp tác phát triển năng động, hiệu quả, bền vững, thực sự là thành phần quan trọng trong nền kinh tế với nhiều mô hình liên kết, hợp tác, trên cơ sở tôn trọng bản chất Hợp tác xã[13], thu hút nhiều thành phần, đối tượng tham gia vào khu vực kinh tế tập thể, giúp nâng cao thu nhập, chất lượng cuộc sống của các thành viên và góp phần thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội.

Sau 30 năm thành lập Liên minh Hợp tác xã, là dịp để Liên minh Hợp tác xã tỉnh và các đơn vị thành viên tiếp tục khẳng định mình, tăng thêm lòng tin và sức mạnh cho chặng đường tiếp theo, thực hiện tốt hơn nữa các nhiệm vụ chính trị được Đảng và Nhà nước giao; góp phần quan trọng đưa sự nghiệp kinh tế tập thể của tỉnh phát triển lên tầm cao hơn, đóng góp tích cực cho nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh, thực hiện thắng lợi Nghị quyết của Đại hội Đảng bộ tỉnh Lạng Sơn lần thứ 18, nhiệm kỳ 2025 – 2030.

Liên minh Hợp tác xã tỉnh tin tưởng chắc chắn rằng, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhan dân tỉnh, Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh, và của Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, sự giúp đỡ của các cấp, các ngành, đoàn thể trong tỉnh và sự nỗ lực phấn đấu của đông đảo thành viên và người lao động trong các hợp tác xã và các doanh nghiệp thành viên, nhất định Liên minh Hợp tác xã tỉnh sẽ hoàn thành suất sắc nhiệm vụ được giao.

               [1]. Ngày 18/12/1991, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là Thủ tướng Chính phủ) ra Quyết định số 409-CT thành lập Hội đồng Trung ương lâm thời các doanh nghiệp ngoài quốc doanh Việt Nam trên cơ sở hợp nhất Liên hiệp Hợp tác xã tiểu thủ công nghiệp Trung ương và Ban quản lý hợp tác xã mua bán Việt Nam.

               [2]. Ngày 30/10/1993, Đại hội đại biểu toàn quốc các hợp tác xã Việt Nam lần thứ nhất được tiến hành. Đại hội đã thông qua Điều lệ Hội đồng Trung ương Liên minh các hợp tác xã Việt Nam là tổ chức hỗ trợ, đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích cho các hợp tác xã thuộc các lĩnh vực tiểu thủ công nghiệp, giao thông vận tải, thương mại dịch vụ, xây dựng và các ngành nghề phi nông nghiệp khác. Điều lệ của Hội đồng Liên minh hợp hợp tác xã Việt Nam được Thủ tướng Chính phủ chuẩn y tại Quyết định số 582/TTg-QĐ, ngày 01/12/1993. Đến nay, Điều lệ của Liên minh hợp tác xã Việt Nam được Thủ tướng Chính phủ chuẩn y tại Quyết định số 105/QĐ-TTg, ngày 24/01/2017.

               [3]. Ngày 10/01/1995, Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn ban hành Quyết định số 05 UB/QĐ-TC về việc công nhận Ban Chấp hành, Thường trực của Hội đồng Liên minh các Hợp tác xã tỉnh Lạng Sơn khoá I.

               [4]. Kể từ khi Luật Hợp tác xã đầu tiên được Quốc hội thông qua năm 1996, có hiệu lực thi hành từ 01/01/1997 đến Luật Hợp tác xã 2003 và Luật Hợp tác xã  năm 2012 đã tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho khu vực hợp tác xã phát triển.

          [5]. (Đại hội quyết định đổi tên thành Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn là tổ chức được thành lập theo Điều 49 Luật Hợp tác xã năm 1996).

               [6]. Ngày 17/10/2001, Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn ban hành Quyết định số 58/2001/QĐ-UB về việc công nhận Ban Chấp hành Liên minh Hợp tác xã tỉnh Lạng Sơn khoá II; Quyết định số 25457/QĐ-UB, ngày 10/12/2001 về việc phê duyệt Quy chế Liên minh các Hợp tác xã tỉnh Lạng Sơn khoá II.

               [7]. Ngày 21/11/2012, Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn ban hành Quyết định số 1718/QĐ-UB về việc công nhận Ban Chấp hành Liên minh Hợp tác xã tỉnh Lạng Sơn khoá IV, nhiệm kỳ 2012 – 2017; Quyết định số 1717/QĐ-UB, ngày 21/11/2012 về việc công nhận Điều lệ Liên minh các Hợp tác xã tỉnh Lạng Sơn khoá IV, nhiệm kỳ 2012 – 2017.

               [8]. Ngày 04/12/2017, Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn ban hành Quyết định số 2308/QĐ-UBND về việc công nhận Ban Chấp hành Liên minh Hợp tác xã tỉnh Lạng Sơn khoá V, nhiệm kỳ 2017 – 2022; Quyết định số 2358/QĐ-UBND, ngày 08/12/2017 về việc phê duyệt Điều lệ (sửa đổi, bổ sung) của Liên minh các Hợp tác xã tỉnh Lạng Sơn khoá V, nhiệm kỳ 2017 – 2022.

               [9]. Ngày 19/10/2021, Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn ban hành Quyết định số 2088/QĐ-UBND về việc phê duyệt Điều lệ Liên minh các Hợp tác xã tỉnh Lạng Sơn khoá VI, nhiệm kỳ 2020 – 2025. Ban Chấp hành Liên minh HTX Việt Nam đã ban hành Quyết định số 60/QĐ-LMHTXVN, ngày 11/3/2021 về việc chuẩn y kết quả bầu Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, các chức danh Chủ tịch, Phó Chủ tịch, Chủ nhiệm UBKT Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn khoá VI, nhiệm kỳ 2020 – 2025.

[10]. HĐND tỉnh đã có Nghị quyết số 08/2019/NQ-HĐND, ngày 10/12/2019, Nghị quyết số 15/2021/NQ-HĐND, ngày 17/7/2021 về chính sách đặc thù khuyến khích đầu tư, phát triển hợp tác, liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2020 – 2025. Các chương trình hỗ trợ kinh tế tập thể, hợp tác xã giúp các hợp tác xã kịp thời nâng cao năng lực quản trị, đầu tư mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ, tăng khả năng tiếp cận thị trường, đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm; góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của HTX.

          [11]. Ngày 09/6/2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn ban hành Quyết định số 1034/QĐ-UBND về việc phê duyệt Điều lệ Liên minh các Hợp tác xã tỉnh Lạng Sơn khoá VII, nhiệm kỳ 2025 – 2030. Đại hội và Ban Chấp hành Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn lần thứ VII đã ban hành các Nghị quyết số 01 và 02/NQ-LMHTX, ngày 15/01/2026 về việc công nhận kết quả bầu cử Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, các chức danh Chủ tịch, Phó Chủ tịch, Trưởng ban, phó Ban Kiểm tra Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn khoá VII, nhiệm kỳ 2025 – 2030 và Thông báo số 115/TB-BCH, ngày 28/01/2026 của Ban Chấp hành Liên minh HTX Việt Nam về công nhận kết quả bầu cử Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, chủ tịch, phó chủ tịch, ban kiểm tra, trưởng, phó ban Kiểm tra Liên minh Hợp tác xã tỉnh Lạng Sơn khóa VII, nhiệm kỳ 2025 – 2030.

[12]. Luật Hợp tác xã năm 2023 bao gồm 115 điều, 12 chương (tăng 51 điều, 3 chương so với Luật HTX năm 2012, trong đó có 3 chương mới là chương II (Chính sách của Nhà nước về phát triển tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã), chương VIII (Kiểm toán hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã), chương IX (Tổ hợp tác).

[13]. Một trong những quan điểm, chính sách được thể hiện rõ nét thông qua những điểm mới trong Luật Hợp tác xã năm 2023 là việc hoàn thiện các quy định về bản chất hợp tác xã, phát triển thành viên hợp tác xã.

HTX TIÊN PHONG TRONG XÂY DỰNG VÀ BẢO HỘ THƯƠNG HIỆU THEO LUẬT SỞ HỮU TRÍ TUỆ

Những quy định mới của Luật Sở hữu trí tuệ (SHTT) cùng quá trình cải cách thủ tục hành chính đang giúp HTX tiếp cận việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, sáng chế thuận lợi hơn. Đây là tiền đề để nhiều sản phẩm nông nghiệp nâng cao giá trị và mở rộng thị trường.

Thực tế cho thấy, việc chủ động xác lập quyền bảo hộ SHTT đã trở thành yêu cầu cấp bách, là chiếc chìa khóa vàng để các HTX khẳng định vị thế và bảo vệ thành quả sản xuất trong nền kinh tế thị trường.

Cách mạng hành chính

Câu chuyện HTX Bảo tồn và Phát triển Dược liệu Sóc Sơn tại Hà Nội vừa được Cục SHTT cấp chứng nhận đăng ký nhãn hiệu độc quyền cho thương hiệu chủ lực Trà Hoa Vàng Hakodae là một minh chứng rõ nét. Hay tại Lạng Sơn, HTX nông sản Toàn Thương cũng đã tạo nên một bước ngoặt lớn khi được cấp bằng độc quyền sáng chế cho quy trình sản xuất hồng Vành Khuyên treo gió vào năm 2026. Đây là những quả ngọt đầu mùa, khẳng định khu vực KTTT, HTX đã và đang thực sự quan tâm, chủ động tiếp cận nhằm hưởng lợi từ những điểm mới mang tính đột phá của Luật SHTT sửa đổi.

Để giải quyết được bài toán bảo hộ thương hiệu như HTX Sóc Sơn hay HTX Toàn Thương là cả một hành trình dài và điều này hoàn toàn có thể làm chùn bước các HTX khác nếu thủ tục hành chính vẫn còn rườm rà. Nhận diện rõ nút thắt này, sự chuyển biến tích cực từ Luật SHTT sửa đổi 2025 có hiệu lực từ ngày 01/04/2026 với những điểm mới mang tính đột phá đã mang lại một làn gió mới, tháo gỡ căn bản những rào cản về mặt thủ tục.

Số liệu thống kê mới nhất từ Cục SHTT thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ cho thấy, trong 6 tháng đầu năm 2026, cơ quan này đã tiếp nhận tới 89.816 đơn sở hữu công nghiệp, ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 20,7% so với cùng kỳ năm trước. Điều này minh chứng cho làn sóng đăng ký bảo hộ tài sản trí tuệ của toàn xã hội, trong đó có khu vực KTTT, HTX đang ngày một gia tăng.

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi đang rút ngắn thời gian đăng ký, xử lý hồ sơ SHTT.
Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi đang rút ngắn thời gian đăng ký, xử lý hồ sơ SHTT.

Đánh giá một cách khách quan, điểm sáng lớn nhất và mang tính đột phá trực tiếp hỗ trợ cho các tổ chức KTTT chính là chiến dịch cải cách hành chính quyết liệt, loại bỏ những thủ tục rườm rà, chồng chéo, giúp kéo giảm mạnh mẽ thời gian đăng ký và xử lý các vấn đề liên quan đến SHTT.

Cụ thể, thời hạn xử lý đơn đăng ký quyền sở hữu công nghiệp đã được rút ngắn đáng kể, trong đó thời hạn thẩm định nội dung đơn đăng ký giảm từ 18 tháng trước đây xuống còn 12 tháng đối với sáng chế, từ 7 tháng đối với đơn kiểu dáng công nghiệp, 9 tháng đối với đơn nhãn hiệu và từ 6 tháng đối với đơn chỉ dẫn địa lý xuống còn 5 tháng. Đồng thời, thời hạn công bố đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý cũng được rút ngắn từ 2 tháng xuống còn 1 tháng kể từ ngày đơn được chấp nhận hợp lệ. Thời hạn công bố các quyết định liên quan đến văn bằng bảo hộ cũng được cắt giảm từ 60 ngày xuống chỉ còn 30 ngày.

Chính những cải cách mạnh mẽ này đã giúp tổng thời gian giải quyết các thủ tục hành chính liên quan trong 6 tháng đầu năm 2026 giảm từ 6.096 ngày xuống còn 2.719 ngày, tương đương với việc rút ngắn tới khoảng 55% thời gian chờ đợi của người dân và doanh nghiệp.

Sự tinh gọn này đã kéo theo chi phí tuân thủ thủ tục giảm hơn một nửa, từ mức 525,6 tỷ đồng xuống còn 247,7 tỷ đồng. Đối với một HTX quy mô vừa và nhỏ, việc tiết kiệm được một nửa thời gian chờ đợi và giảm đáng kể chi phí dịch vụ là một sự hỗ trợ vô cùng thiết thực, giúp họ chớp thời cơ và cơ hội từ thị trường nhanh chóng hơn.

Bên cạnh đó, Luật SHTT 2025 đã bổ sung quy định về mục tiêu chuyển đổi số toàn diện hoạt động SHTT thông qua việc ưu tiên phát triển đồng bộ hạ tầng số, dịch vụ trực tuyến, đầu tư tự động hóa quy trình nghiệp vụ và ứng dụng công nghệ mới. Nhờ đó, trong 6 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ hồ sơ về SHTT được tiếp nhận và xử lý trực tuyến luôn duy trì ở mức cao khoảng 80%, giúp xóa nhòa hoàn toàn khoảng cách địa lý.

Chia sẻ về tiện ích này, ông Trần Việt Côi, Giám đốc HTX Nông sản hữu cơ Bình Minh tại Tuyên Quang, hồ hởi cho biết giờ đây các HTX ở vùng cao Tuyên Quang hay vùng xa của Đồng bằng sông Cửu Long không còn phải vất vả nộp hồ sơ giấy như trước mà mọi thao tác từ nộp tờ khai, tải mẫu nhãn hiệu, theo dõi tiến độ thẩm định cho đến nộp phí đều có thể thực hiện mượt mà trên môi trường số thông qua máy tính hoặc điện thoại thông minh.

Nền tảng pháp lý này càng được củng cố vững chắc khi Kết luận số 51-KL/TW vào ngày 17/6/2026 về đẩy mạnh công tác SHTT phục vụ phát triển kinh tế – xã hội trong tình hình mới được ban hành, tạo ra bệ đỡ chính sách toàn diện để nâng cao hiệu quả bảo hộ, thực thi và khai thác tài sản trí tuệ, bảo vệ các thương hiệu nội địa trước những làn sóng tranh chấp khốc liệt.

Chiến lược cầm tay chỉ việc 

Để đưa những quy định thông thoáng của Luật SHTT sửa đổi cùng những thành quả cải cách hành chính thực sự đi vào đời sống sản xuất của khu vực KTTT, thời gian qua, hệ thống Liên minh HTX Việt Nam và các cơ quan liên quan tại một số địa phương đã phối hợp triển khai một chiến lược chuyển giao kiến thức mang tính cầm tay chỉ việc. Phương thức tiếp cận này giúp các HTX chủ động xây dựng được một quy trình xác lập quyền SHTT khép kín, an toàn và nhanh chóng nắm bắt được các điểm mới của luật.

Minh chứng điển hình như trong tháng 6/2026, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thái Nguyên phối hợp cùng Liên minh HTX tỉnh đã tổ chức thành công hội nghị triển khai thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật SHTT cho các doanh nghiệp và HTX trên địa bàn. Tại đây, các mô hình thành công đã chia sẻ những bài học kinh nghiệm rất đắt giá.

Là một mô hình KTTT đã chú trọng đến SHTT và gặt hái được những thành công, HTX Chè Hảo Đạt tại Thái Nguyên đã trở thành nguồn cảm hứng lớn cho các HTX khác học tập. Đại diện HTX chia sẻ rằng, nhờ chủ động đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tập thể từ sớm và liên tục cải tiến kiểu dáng công nghiệp cho các dòng hộp quà tặng cao cấp, sản phẩm chè của HTX không chỉ nâng cao được giá trị kinh tế lên từ 30% đến 40% mà còn tự tin xuất hiện đường đường chính chính trên các sàn thương mại điện tử lớn.

Quan trọng hơn, việc sở hữu văn bằng bảo hộ độc quyền đã giúp HTX loại bỏ hoàn toàn rủi ro bị các đối thủ cạnh tranh không lành mạnh làm nhái, làm giả thương hiệu, bảo vệ trọn vẹn uy tín sản phẩm trên thị trường.

Rõ ràng, khi tài sản trí tuệ được kích hoạt, trân trọng và bảo vệ đúng cách sẽ tạo ra một lực đẩy mạnh mẽ, giúp nâng tầm giá trị và vị thế cho nông sản Việt Nam khi vươn ra thị trường quốc tế.

Luật SHTT sửa đổi và các văn bản hướng dẫn liên quan cùng những nỗ lực cắt giảm đáng kể thời gian thủ tục hành chính của cơ quan quản lý đã mở sẵn một hành lang pháp lý cho khu vực KTTT, HTX. Vấn đề cốt lõi còn lại nằm ở sự thay đổi tư duy từ chính các vị chủ tịch, các giám đốc HTX. Chỉ khi nào mỗi HTX chủ động xem quyền SHTT là chiếc khiên bảo vệ kiên cố và là khối tài sản vô hình vô giá để đầu tư chiến lược dài hạn, lúc đó nông sản Việt, thương hiệu Việt mới có thể vững vàng vươn ra biển lớn mà không sợ bị tổn thương bởi các vụ tranh chấp pháp lý.

 

https://vca.org.vn/luat-so-huu-tri-tue-sua-doi-mo-co-hoi-moi-cho-hop-tac-xa-xay-dung-va-bao-ho-thuong-hieu-a34236.html