Author Archives: Lạng Sơn

ĐỔI MỚI TƯ DUY SẢN XUẤT VÀ KẾT NỐI THỊ TRƯỜNG: BÀI HỌC CHIẾN LƯỢC DÀNH CHO CÁC HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP TỪ HỘI NGHỊ GIAO THƯƠNG NĂM 2026

Chiều ngày 11/10/2026, tại điểm cầu Sở Công Thương tỉnh Lạng Sơn, đại diện các sở, ngành, Liên minh Hợp tác xã, Hiệp hội Doanh nghiệp cùng các doanh nghiệp, hợp tác xã trên địa bàn tỉnh đã tham dự trực tuyến Hội nghị kết nối giao thương Cà phê Sơn La năm 2026. Sự kiện quy tụ hơn 20 HTX, doanh nghiệp sản xuất của Sơn La cùng các đối tác, nhà nhập khẩu quốc tế từ Mỹ, Anh, Singapore, Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ.

Ảnh minh họa: Chất lượng vùng trồng phải bắt đầu từ nông hộ

Thị trường nông sản toàn cầu đang chứng kiến sự dịch chuyển mạnh mẽ từ việc cạnh tranh bằng sản lượng sang cạnh tranh dựa trên chất lượng, nguồn gốc và trải nghiệm tiêu dùng. Theo số liệu nghiên cứu được công bố tại Hội nghị, thị trường cà phê đặc sản toàn cầu ước đạt 111,5 tỷ USD vào năm 2025 và dự báo sẽ tăng trưởng lên mức 251,7 tỷ USD vào năm 2033. Khu vực châu Á – Thái Bình Dương cũng được dự báo tăng trưởng 12,6%/năm trong phân khúc này.

Trước xu thế đó, Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam (VICOFA) đã khuyến nghị mô hình “Kim tự tháp phẩm chất” gồm ba tầng rõ rệt: sản phẩm thương mại để tạo nền tảng thu nhập, sản phẩm chất lượng cao nhằm gia tăng giá trị, và sản phẩm đặc sản để định vị danh tiếng thương hiệu. Bài học đặt ra cho các HTX là không nhất thiết phải đưa toàn bộ sản lượng vào phân khúc đặc sản cao cấp, mà cần tập trung chuẩn hóa chất lượng trên diện rộng, đồng thời chọn lọc những lô hàng xuất sắc nhất để xây dựng hình ảnh đại diện cho vùng trồng.

Khách hàng hiện đại không chỉ quan tâm đến độ ngon của sản phẩm mà còn đặt ra hàng loạt tiêu chí khắt khe: sản phẩm được trồng ở đâu, có truy xuất được nguồn gốc không, quy trình sản xuất có an toàn và thân thiện với môi trường không. Hội Cà phê Sơn La nhấn mạnh, việc đáp ứng các rào cản kỹ thuật mới, điển hình như Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR), đang trở thành yêu cầu sống còn.

Để giải quyết bài toán này, các HTX buộc phải chuẩn hóa toàn bộ chuỗi sản xuất: từ khâu chọn giống, bón phân hữu cơ, thu hái chín 100%, đến kiểm soát chặt chẽ quy trình sơ chế và bảo quản. Bên cạnh đó, việc ứng dụng kinh tế tuần hoàn, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp (như vỏ quả) để xử lý thành phân bón sinh học nhằm giảm thiểu phát thải ra môi trường là một hướng đi tất yếu để nâng cao tính cạnh tranh.

Ảnh minh họa: Quy mô vùng sản xuất phải đi đôi với chất lượng

Từ góc độ doanh nghiệp, Công ty Cổ phần Chế biến Cà phê Sơn La nhận định một thương hiệu nông sản mạnh phải được xây dựng dựa trên 4 trụ cột: Nguồn gốc rõ ràng, Chất lượng ổn định, Câu chuyện thương hiệu sâu sắc và Uy tín trong giao dịch. Trong đó, “Niềm tin” được khẳng định là nền tảng quan trọng nhất để duy trì chuỗi liên kết bền vững. Các HTX cần thay đổi triệt để tư duy từ mối quan hệ “mua – bán” thông thường sang mô hình “hợp tác – chia sẻ lợi ích – cùng chịu trách nhiệm”. Một chuỗi giá trị chỉ thực sự bền vững khi niềm tin được thiết lập minh bạch: người nông dân tin tưởng vào doanh nghiệp, doanh nghiệp tin tưởng vào vùng nguyên liệu, và khách hàng tin tưởng vào chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, khi giá trị gia tăng của sản phẩm tăng lên, thu nhập của người trực tiếp sản xuất cũng phải được cải thiện tương xứng.

Sản xuất tốt phải đi đôi với khâu lưu thông và quảng bá hiệu quả. Liên đoàn Chuỗi bán lẻ và Nhượng quyền ASEAN (ARFF) đã tham vấn các giải pháp tiếp cận thị trường hiện đại, bao gồm việc ứng dụng công nghệ thông tin để xây dựng catalogue đa ngôn ngữ, thiết lập bản đồ nguồn cung và minh bạch hồ sơ lô hàng qua mã QR.

Đối với vấn đề logistics – một điểm nghẽn của nhiều địa phương miền núi, các chuyên gia đề xuất cơ chế hợp tác chặt chẽ với các đơn vị vận chuyển lớn như Viettel Post để tổ chức gom hàng tại địa phương, tối ưu hóa các tuyến vận tải và kết nối trực tiếp với các trung tâm giao dịch nông sản, kho trung chuyển tại các cửa khẩu trọng điểm (như Lạng Sơn, Lào Cai). Khâu logistics cần được nhìn nhận là một bộ phận cấu thành giá trị của nông sản chứ không chỉ là công đoạn vận chuyển đơn thuần.

Nhìn vào tầm nhìn chiến lược của Sơn La với mục tiêu đạt 62.800 tấn cà phê nhân, tỷ lệ chế biến sâu vượt 20% và giá trị xuất khẩu chạm mốc 186 triệu USD vào năm 2035, có thể thấy vai trò dẫn dắt và kiến tạo của các cơ quan quản lý nhà nước là vô cùng to lớn.

Mặc dù tỉnh Lạng Sơn không có lợi thế trồng cà phê, nhưng cách thức Sơn La gắn kết việc xây dựng thương hiệu với xúc tiến thương mại, quy chuẩn hóa chất lượng là hình mẫu lý tưởng. Thông qua Hội nghị, Sở Công Thương và Liên minh Hợp tác xã tỉnh đã tiếp nhận nhiều thông tin chiến lược. Trong thời gian tới, các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục tăng cường công tác thông tin, hỗ trợ đào tạo và tạo cầu nối để các HTX nông nghiệp trên địa bàn tỉnh tiếp cận với các xu hướng giao thương mới, hướng tới việc đưa các sản phẩm đặc trưng của địa phương hội nhập sâu rộng vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nguyễn Hữu Hải, PCT Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn

Những nội dung quan trọng tại Diễn đàn “Chuyển đổi số trong Hợp tác xã: Từ dữ liệu sản xuất đến mở rộng thị trường”

Ngày 07/10/2026, tại Hà Nội, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam phối hợp với Tạp chí Kinh doanh và Viện Khoa học Kinh tế Hợp tác tổ chức Diễn đàn “Chuyển đổi số trong Hợp tác xã: Từ dữ liệu sản xuất đến mở rộng thị trường”, với sự đồng hành của Agribank. Chương trình gồm phần phát biểu khai mạc của Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, phiên tham luận “Từ chính sách đến thị trường” với đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, doanh nghiệp công nghệ, hệ thống phân phối và Liên minh hợp tác xã các địa phương. Tiếp đó là phiên tọa đàm “Nếu bắt đầu từ ngày mai, hợp tác xã nên chuyển đổi số từ đâu?”, dành thời lượng chính cho đối thoại trực tiếp với hợp tác xã.

(Toàn cảnh diễn đàn Chuyển đổi số trong Hợp tác xã: Từ dữ liệu sản xuất đến mở rộng thị trường)

Theo Cục Chuyển đổi số quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), các cơ chế hỗ trợ hợp tác xã chuyển đổi số hiện chia thành ba lớp với mức độ chắc chắn khác nhau, được phân loại theo tình trạng văn bản tại thời điểm ngày 06/10/2026. Lớp thứ nhất là các văn bản đã có hiệu lực, hợp tác xã có thể áp dụng trực tiếp, gồm Luật Hợp tác xã năm 2023, Nghị định số 113/2024/NĐ-CP, Luật Chuyển đổi số số 148/2025/QH15 và Nghị định số 224/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/7/2026). Theo đó, hợp tác xã được hỗ trợ tư vấn chuyển đổi số, chuyển giao công nghệ, xúc tiến thương mại, thương mại điện tử, truy xuất nguồn gốc; được sử dụng phần mềm do Nhà nước phát triển, cấp miễn phí theo ngành và Cổng thông tin hợp tác xã quốc gia. Nguyên tắc cần lưu ý là hỗ trợ theo mức độ số hóa thực tế và không được nhận hỗ trợ trùng lặp từ ngân sách cho cùng một nội dung trong cùng năm, do đó hợp tác xã cần lập hồ sơ theo dõi các khoản hỗ trợ đã nhận.

Lớp thứ hai là các chương trình có khung chung nhưng do địa phương cụ thể hóa, như Quyết định số 1266/QĐ-TTg và Quyết định số 433/QĐ-TTg. Mức hỗ trợ do từng địa phương quy định, không phải mức chung toàn quốc, nên hợp tác xã cần chủ động hỏi cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, cấp xã. Lớp thứ ba là dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định số 113/2024/NĐ-CP, đề xuất hỗ trợ tối đa 100% chi phí thuê hoặc mua giải pháp chuyển đổi số, không quá 100 triệu đồng mỗi năm cho một hợp tác xã, nộp một bộ hồ sơ tại Ủy ban nhân dân cấp xã. Đây mới là nội dung dự thảo, chưa ban hành, nên hợp tác xã chưa tính vào kế hoạch tài chính.

Về trình tự thực hiện, Bộ Khoa học và Công nghệ khuyến nghị ba bước: kiểm tra điều kiện hoạt động hợp pháp theo Luật Hợp tác xã năm 2023; tự đánh giá mức độ sẵn sàng chuyển đổi số bằng công cụ đánh giá theo ngành; lựa chọn giải pháp từ danh mục nền tảng đã thẩm định, ưu tiên hình thức thuê bao, có khả năng xuất dữ liệu và có hỗ trợ tại chỗ. Cơ quan này cũng nhấn mạnh nguyên tắc “dùng chung trước, đầu tư riêng sau” và yêu cầu mọi nền tảng phải liên thông theo chuẩn dữ liệu quốc gia để hợp tác xã không bị phụ thuộc vào một nhà cung cấp.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường (Cục Chuyển đổi số) cho biết hành lang pháp lý về truy xuất nguồn gốc đã cơ bản hoàn thiện, gồm Luật số 78/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2026), Nghị định số 37/2026/NĐ-CP ngày 23/01/2026 về nghiệp vụ truy xuất nguồn gốc và Nghị định số 372/2026/NĐ-CP ngày 29/9/2026 về định danh, xác thực, truy xuất nguồn gốc (có hiệu lực từ ngày 01/01/2027). Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản của Bộ chính thức được đưa vào sử dụng từ ngày 01/7/2026, người tiêu dùng tra cứu công khai tại txng.mae.gov.vn. Hợp tác xã không phải đầu tư hệ thống lõi; Nhà nước cấp miễn phí mã định danh DID trên Nền tảng quốc gia từ năm 2027, và dữ liệu đã khai báo hợp lệ không phải khai báo lại.

Điểm đáng chú ý là số liệu thực tế đến ngày 31/8/2026: có 793.623 sản phẩm đăng ký trên hệ thống nhưng chỉ 158.451 sản phẩm (20,0%) đủ thông tin để truy xuất; với nông hộ, tỷ lệ này chỉ đạt 1,2% (36/3.013). Bộ nhận định điểm nghẽn không nằm ở phần mềm mà ở năng lực ghi chép, cập nhật dữ liệu tại khâu sản xuất, và mã QR chỉ là “cửa sổ” tra cứu, giá trị nằm ở dữ liệu phía sau con tem. Kết quả thí điểm truy xuất nguồn gốc sầu riêng cho thấy lợi ích cụ thể: thời gian toàn trình từ thu hái đến thông quan giảm từ 15–20 ngày xuống còn 6–11 ngày.

Theo Nghị định số 372/2026/NĐ-CP, hợp tác xã được chọn một trong ba phương thức kết nối. Với hợp tác xã quy mô nhỏ, Bộ khuyến nghị sử dụng giải pháp của nhà cung cấp đã kết nối với Hệ thống của Bộ; hợp tác xã ở địa phương có sẵn hệ thống thì kết nối qua hệ thống địa phương; hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã quy mô lớn có phần mềm riêng thì kết nối trực tiếp theo chuẩn phiên bản 1.09. Để chuẩn bị, hợp tác xã nông nghiệp nên tổ chức dữ liệu theo năm nhóm: chủ thể (pháp lý, danh sách thành viên); vùng sản xuất (mã vùng trồng, danh sách hộ, vị trí, diện tích thửa đất); sản phẩm (tiêu chuẩn, chứng nhận VietGAP, OCOP, hữu cơ); quá trình (nhật ký canh tác, vật tư đầu vào, thời điểm thu hoạch); lô hàng và giao nhận (số lô, hộ và thửa cấu thành lô, kiểm nghiệm). Bộ Khoa học và Công nghệ cũng lưu ý thứ tự ưu tiên: tầng nền móng là danh sách thành viên, vốn góp, sổ sách kế toán; tiếp đến là dữ liệu sản xuất; sau cùng là dữ liệu thị trường. Thiếu tầng đầu tiên thì hai tầng còn lại không đủ tin cậy để vào chuỗi phân phối hoặc để tổ chức tín dụng thẩm định.

Theo nghiên cứu của Liên minh Hợp tác xã Việt Nam và Viện Khoa học Kinh tế Hợp tác, năm 2023, bình quân một hợp tác xã có khoảng 10 lao động, doanh thu 7,4 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 250,8 triệu đồng, tức khoảng 3,4 đồng lãi trên 100 đồng doanh thu. Vì vậy, mỗi khoản chi 100 triệu đồng cho công nghệ tương đương 40% lợi nhuận cả năm. Nhóm tác giả đề xuất ba lớp giải pháp làm lần lượt: lớp 1 là tài chính và sổ thành viên (phần mềm kế toán hợp tác xã, hóa đơn điện tử, chữ ký số, thu chi qua tài khoản); lớp 2 là bán hàng, kho theo lô, mã số mã vạch, hồ sơ sản phẩm; lớp 3 là tăng trưởng, gồm dữ liệu khách hàng, bán hàng đa kênh, trí tuệ nhân tạo, chỉ triển khai khi hai lớp trước đã ổn định.

Chi phí năm đầu theo phương án thuê bao dự toán từ 41 đến 97 triệu đồng, từ năm thứ hai khoảng 10 đến 32 triệu đồng, trong đó phần dành cho con người và dữ liệu không dưới 40% ngân sách. Nếu chỉ có 50 triệu đồng, hợp tác xã giữ lớp 1 và dành không dưới 20 triệu đồng cho đào tạo, chuẩn hóa dữ liệu. Trước khi ký hợp đồng, ban quản trị cần tự trả lời ba câu hỏi: vấn đề nào đang làm mất tiền, mất khách và mỗi năm bao nhiêu; ai nhập và sử dụng dữ liệu hằng ngày; sau 6 và 12 tháng chỉ số nào phải thay đổi, ai chịu trách nhiệm. Chưa có số liệu thì chưa mua, chưa rõ người sử dụng thì chi trước cho đào tạo, chưa rõ trách nhiệm thì chưa ký hợp đồng. Tài liệu cũng cảnh báo một số hạng mục chưa nên đầu tư ở giai đoạn đầu như website riêng, cảm biến kết nối Internet, chuỗi khối; và lưu ý tổng phí người bán trên sàn thương mại điện tử năm 2026 khoảng 8,4% đến 20% giá trị đơn hàng, cao hơn nhiều mức lãi bình quân. Lộ trình khuyến nghị kéo dài 24 tháng, mỗi giai đoạn có điểm kiểm tra, chẳng hạn 100% hóa đơn điện tử, từ 80% tiền trả thành viên qua tài khoản, khóa sổ tháng trong 10 ngày. Chưa đạt thì chưa mở rộng.

Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã Việt Nam cho biết đang áp dụng ba cơ chế đối với dự án chuyển đổi số: cho vay phương án sản xuất kinh doanh có cấu phần chuyển đổi số; cho vay bù đắp tài chính đối với khoản đầu tư công nghệ mà hợp tác xã đã dùng vốn tự có thực hiện (thời hạn từ lúc sử dụng vốn đến khi Quỹ quyết định cho vay không quá 12 tháng, vốn đối ứng tối thiểu 20%); và cho vay vốn lưu động để khai thác dự án sau đầu tư. Nguyên tắc thẩm định là hiệu quả được đánh giá trên toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của hợp tác xã, nguồn trả nợ từ chính hoạt động kinh doanh. Những vướng mắc thường gặp là dự án lập quy mô vượt nhu cầu thực tế và sổ sách kế toán chưa chuẩn hóa theo Thông tư số 71/2024/TT-BTC, không có sao kê, sổ chi tiết doanh thu, chi phí để chứng minh khả năng trả nợ. Về nguồn lực của Quỹ, vốn điều lệ hiện là 1.000 tỷ đồng, dư nợ cuối năm 2025 khoảng 943 tỷ đồng, trong khi nhu cầu vay giai đoạn 2026–2030 khoảng 19.300 tỷ đồng; Liên minh Hợp tác xã Việt Nam đã đề nghị bổ sung vốn điều lệ lên 2.000 tỷ đồng. Hợp tác xã vì vậy nên chuẩn hóa sổ sách và làm sạch dữ liệu tài chính trước khi lập đề nghị vay.

Trong phần giới thiệu quy trình tiếp nhận hàng hóa, Saigon Co.op công bố hồ sơ pháp lý nhà cung cấp cần chuẩn bị đối với nhóm thực phẩm tươi sống, gồm giấy phép kinh doanh, giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm hoặc giấy tương đương còn hiệu lực tối thiểu 01 tháng tại thời điểm chào hàng, kết quả kiểm nghiệm còn hiệu lực, nhãn sản phẩm, hợp đồng phân phối hoặc gia công nếu không trực tiếp sản xuất, giấy đăng ký mã số mã vạch với hàng bao gói, cùng các chứng nhận VietGAP, Organic nếu có áp dụng. Các hợp tác xã có sản phẩm chủ lực của tỉnh như na, quýt, hồng, hồi, thạch đen và sản phẩm OCOP nên rà soát hồ sơ theo danh mục này từ sớm. Về yêu cầu mới của thị trường, hàng hóa rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương phải được truy xuất nguồn gốc đầy đủ trước khi lưu thông từ ngày 01/01/2027.

Theo Viện Khoa học Kinh tế Hợp tác, mức độ chuyển đổi số của khu vực kinh tế tập thể hiện đạt 94,3/320 điểm (29,5%), ở mức “bắt đầu”. Nhu cầu hỗ trợ cao nhất là tài chính đầu tư chuyển đổi số (82%), công cụ phần mềm (81%), hạ tầng, thiết bị (79%), xây dựng thương hiệu (76%) và nhân lực, đào tạo công nghệ thông tin (71%). Khảo sát 2.536 hợp tác xã nông nghiệp do Liên minh Hợp tác xã Việt Nam phối hợp với Công ty Sorimachi thực hiện cho thấy 57% chưa sử dụng phần mềm quản lý, trong khi 73% có nhu cầu liên kết dữ liệu giữa kế toán, sản xuất và bán hàng.

Tại Diễn đàn, tỉnh Lạng Sơn với đặc thù miền núi, biên giới, định hướng của tỉnh là chuyển đổi số đi từ việc thiết thực, chi phí thấp: quản trị thành viên, kế toán, ghi chép sản xuất, truy xuất nguồn gốc và bán hàng trên nền tảng số. Từ các nội dung của Diễn đàn, hợp tác xã nên bắt đầu từ dữ liệu: rà soát danh sách thành viên, vốn góp, sổ sách kế toán theo quy định hiện hành, thiết lập nhật ký sản xuất thống nhất cho các hộ thành viên. Khi lựa chọn công nghệ, ưu tiên giải pháp thuê bao, dùng chung, đã kết nối với hệ thống truy xuất nguồn gốc của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, có điều khoản bảo đảm quyền xuất, chuyển dữ liệu khi thay đổi nhà cung cấp. Hợp tác xã cần chủ động tìm hiểu mức hỗ trợ cụ thể tại tỉnh và xã, tránh nhận hỗ trợ trùng lặp, không đưa các mức trong dự thảo vào kế hoạch tài chính. Liên minh Hợp tác xã Việt Nam đang triển khai Chương trình hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số (Kế hoạch số 1430/KH-TT ngày 05/9/2026, từ ngày 03/9/2026 đến hết ngày 13/12/2026), trong đó có nhiệm vụ chuẩn hóa dữ liệu hợp tác xã và xây dựng mạng lưới đầu mối chuyển đổi số tại Liên minh các tỉnh, thành phố. Liên minh Hợp tác xã tỉnh Lạng Sơn sẽ tiếp tục cập nhật các văn bản hướng dẫn và sẵn sàng tư vấn, hỗ trợ hợp tác xã trong quá trình triển khai.

Nguyễn Hữu Hải, PCT Liên minh HTX tỉnh

SẮP TỔ CHỨC DIỄN ĐÀN KINH TẾ HỢP TÁC, HỢP TÁC XÃ NĂM 2026

🌿Diễn đàn Kinh tế hợp tác, hợp tác xã là sự kiện Chính phủ giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương tổ chức hằng năm tại Nghị quyết số 09/NQ-CP ngày 02/02/2023, nhằm triển khai Nghị quyết số 20-NQ/TW về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới.
🍃Tại văn bản số 8617/VPCP-NN ngày 22/8/2026 của Văn phòng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đã đồng ý tổ chức Diễn đàn Kinh tế hợp tác, hợp tác xã năm 2026; giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Trung ương Hội phụ nữ Việt Nam và các bộ, ngành, địa phương tổ chức Diễn đàn chu đáo, thực chất, hiệu quả.
🌱 Diễn đàn Kinh tế hợp tác, hợp tác xã năm 2026 có chủ đề: “Kinh tế tập thể do phụ nữ quản lý hướng tới tăng trưởng bao trùm và bền vững”.
☘️Liên hợp quốc đã lựa chọn năm 2026 là Năm Quốc tế Phụ nữ nông dân, nhằm ghi nhận và tôn vinh những đóng góp quan trọng của phụ nữ đối với lĩnh vực nông nghiệp, phát triển nông thôn và bảo đảm an ninh lương thực toàn cầu.
🍀Tại Việt Nam, phụ nữ ngày càng khẳng định vai trò trong phát triển khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã (HTX). Nhiều HTX do phụ nữ tham gia quản lý hoạt động hiệu quả trong lĩnh vực nông nghiệp, chế biến nông sản, phát triển sản phẩm OCOP, làng nghề gắn với định hướng phát triển kinh tế xanh. Hiện nay, tổng số HTX do phụ nữ tham gia quản lý chiếm khoảng 22% tổng số HTX trên cả nước.
Đặc biệt, sau 3 năm triển khai Đề án “Hỗ trợ HTX do phụ nữ tham gia quản lý, tạo việc làm cho lao động nữ đến năm 2030”, các cấp Hội phụ nữ đã hỗ trợ thành lập mới 554 HTX, củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của 1.137 HTX, duy trì 6.598 tổ hợp tác, góp phần tạo việc làm cho hơn 55.000 lao động.
🌻Những kết quả trên cho thấy phụ nữ ngày càng khẳng định vai trò chủ thể, tiên phong và là nguồn động lực quan trọng trong phát triển kinh tế tập thể. Bằng sự năng động, sáng tạo và khả năng kết nối cộng đồng, phụ nữ đang góp phần kiến tạo những HTX hoạt động hiệu quả, thích ứng với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, nâng tầm giá trị sản phẩm của địa phương và lan tỏa những giá trị phát triển bền vững.
🪷Chủ đề được lựa chọn trên cơ sở đề xuất của Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, vừa hưởng ứng Năm Quốc tế Phụ nữ nông dân 2026, vừa tạo cầu nối để các cơ quan quản lý nhà nước, các chuyên gia, doanh nghiệp và HTX cùng trao đổi về những mô hình hiệu quả, nhận diện những khó khăn, rào cản và đề xuất các giải pháp hỗ trợ các HTX do phụ nữ quản lý trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế. Dự kiến Diễn đàn sẽ tổ chức vào cuối tháng 10/2026.

Nguồn: Kinh tế tập thể 24/7.

Ẩn bớt

BAN THƯỜNG TRỰC ỦY BAN MTTQ VIỆT NAM TỈNH LÀM VIỆC VỚI CÁC HỘI QUẦN CHÚNG DO ĐẢNG, NHÀ NƯỚC GIAO NHIỆM VỤ VÀ CUNG THANH THIẾU NHI LẠNG SƠN

☀ Chiều 29/9, đồng chí Vũ Hoàng Anh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh chủ trì chương trình làm việc của Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh với các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ và Cung Thanh thiếu nhi Lạng Sơn.
📍 Tham dự có đồng chí Nguyễn Hoàng Tùng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, các đồng chí trong Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh và đại diện lãnh đạo các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, Cung Thanh thiếu nhi Lạng Sơn.
📌 Tại chương trình, đại diện các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, Cung Thanh thiếu nhi Lạng Sơn đã báo cáo tóm tắt kết quả hoạt động 9 tháng đầu năm; phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm quý IV năm 2026
📌 Đồng thời, các đại biểu thảo luận về những khó khăn, vướng mắc của các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, Cung Thanh thiếu nhi Lạng Sơn; đề xuất, kiến nghị các nội dung liên quan.
Nguồn:

LIÊN MINH HTX TỈNH LẠNG SƠN THAM GIA TẬP HUẤN NGHIỆP VỤ KHẢO SÁT NĂM 2026

🏢 Ngày 28/9/2026, tại tỉnh Sơn La, Ban Kiểm tra Liên minh Hợp tác xã Việt Nam tổ chức lớp tập huấn nghiệp vụ khảo sát, đánh giá mức độ hài lòng của hợp tác xã đối với chính quyền địa phương năm 2026 và đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết số 61/NQ-LMHTXVN cho Liên minh HTX các tỉnh, thành phố.
🫱 Tham dự lớp tập huấn, Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn có các đồng chí Trưởng Ban, Phó Trưởng ban Kiểm tra cùng cán bộ tham gia, đại diện Liên minh HTX 15 tỉnh phía Bắc.
📕📗📘Nội dung tập huấn tập trung hướng dẫn quy trình, phương pháp và kỹ năng khảo sát, đánh giá mức độ hài lòng của HTX đối với chính quyền địa phương năm 2026; đồng thời triển khai các nội dung liên quan đến đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết số 61/NQ-LMHTXVN.
🕵️‍♀️Thông qua tập huấn, cán bộ tham gia được cập nhật, thống nhất phương pháp và kỹ năng thực hiện khảo sát, góp phần nâng cao chất lượng thu thập thông tin, phản ánh khách quan ý kiến, mức độ hài lòng của HTX đối với chính quyền địa phương.
📊 Đây là cơ sở quan trọng để Liên minh HTX tỉnh Lạng Sơn triển khai hiệu quả công tác khảo sát tại địa phương trong thời gian tới, phục vụ công tác tổng hợp, đánh giá và đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm hỗ trợ, phát triển khu vực kinh tế tập thể, HTX.

Ký kết chương trình phối hợp về hỗ trợ nhân đạo, phát triển sinh kế bền vững gắn với kinh tế tập thể, hợp tác xã giai đoạn 2026 – 2031

– Chiều 24/9, Hội Chữ thập đỏ (CTĐ) tỉnh phối hợp với Liên minh Hợp tác xã (HTX) tỉnh tổ chức lễ ký kết chương trình phối hợp về hỗ trợ nhân đạo, phát triển sinh kế bền vững gắn với kinh tế tập thể, HTX giai đoạn 2026 – 2031.

Các đại biểu tham dự buổi lễ ký kết

Dự lễ ký kết có lãnh đạo Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, đại diện Hội CTĐ tỉnh, Liên minh HTX tỉnh; chủ tịch hội CTĐ các xã, phường và đại diện các HTX trên địa bàn tỉnh.

Lãnh đạo Hội Chữ thập đỏ tỉnh phát biểu tại lễ ký kết

Tại buổi lễ, các đại biểu đã thảo luận, thống nhất nội dung và tiến hành ký kết chương trình phối hợp. Mục tiêu của chương trình nhằm tăng cường kết nối, huy động nguồn lực hỗ trợ người có hoàn cảnh khó khăn; gắn hoạt động nhân đạo với tạo việc làm, tăng thu nhập, phát triển sinh kế bền vững.

Lãnh đạo Liên minh Hợp tác xã tỉnh phát biểu tại lễ ký kết

Nội dung chương trình phối hợp bao gồm: đổi mới phương thức hỗ trợ nhân đạo, lấy người dân làm trung tâm; phát triển sinh kế bền vững, tạo việc làm gắn với kinh tế tập thể, hợp tác xã xây dựng, thí điểm và nhân rộng mô hình sinh kế gắn với hoạt động nhân đạo; phối hợp các hoạt động nhân đạo, an sinh xã hội, Tết Nhân ái, Chợ Nhân đạo; tập huấn, nâng cao năng lực và chia sẻ kinh nghiệm; truyền thông, vận động nguồn lực và phát huy trách nhiệm xã hội và ứng dụng chuyển đổi số, kết nối thông tin và thị trường.

Lãnh đạo Hội Chữ thập đỏ tỉnh và Liên minh Hợp tác xã tỉnh ký kết chương trình phối hợp về hỗ trợ nhân đạo, phát triển sinh kế bền vững gắn với kinh tế tập thể, HTX giai đoạn 2026 – 2031

Chương trình cũng đề ra một số chỉ tiêu cụ thể như: giai đoạn 2026 – 2031, phối hợp triển khai ít nhất 5 mô hình sinh kế gắn với hoạt động nhân đạo, tổ hợp tác, hợp tác xã hoặc các hình thức liên kết sản xuất phù hợp; hằng năm, căn cứ điều kiện thực tế, lựa chọn ít nhất 1 xã, phường để khảo sát, lựa chọn và triển khai một hoặc một số nội dung phối hợp phù hợp; hằng năm phối hợp tổ chức ít nhất 1 hoạt động tập huấn, hội nghị, tọa đàm, trao đổi kinh nghiệm hoặc tham quan mô hình về phát triển sinh kế, kinh tế tập thể, hợp tác xã và các nội dung liên quan…

Thông qua chương trình phối hợp, hai bên phát huy chức năng, thế mạnh, mở rộng các hình thức phối hợp, từng bước nâng cao hiệu quả hoạt động nhân đạo gắn với phát triển kinh tế, góp phần thực hiện tốt chính sách an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh.

Ban Chấp hành Liên minh hợp tác xã (HTX) tỉnh tổ chức Hội nghị sơ kết đánh giá tình hình kinh tế tập thể (KTTT) và hoạt động của Ban Chấp hành, cơ quan Liên minh HTX tỉnh 6 tháng đầu năm và triển khai phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026

Sáng 9/7, Ban Chấp hành Liên minh hợp tác xã (HTX) tỉnh tổ chức Hội nghị sơ kết đánh giá tình hình kinh tế tập thể (KTTT) và hoạt động của Ban Chấp hành, cơ quan Liên minh HTX tỉnh 6 tháng đầu năm và triển khai phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026.

Các đại biểu dự hội nghịChủ tịch Liên minh HTX tỉnh phát biểu tại hội nghị

Theo báo cáo tại hội nghị, để triển khai thực hiện các nhiệm vụ được giao, Ban Chấp hành Liên minh HTX tỉnh đã ban hành Nghị quyết 06/NQ-BCH ngày 10/12/2025 về nhiệm vụ năm 2026; lãnh đạo, chỉ đạo cơ quan Liên minh HTX tỉnh xây dựng các kế hoạch tổ chức triển khai thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể.

Đến hết tháng 6/2026, toàn tỉnh có 390 tổ hợp tác, 588 HTX đăng ký hoạt động với tổng số vốn điều lệ đăng ký trên 1.640 tỷ đồng; 3 liên hiệp HTX đăng ký hoạt động với 19 HTX tham gia với vốn điều lệ 14,8 tỷ đồng.

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường trao đổi một số nội dung liên quan đến lĩnh vực ngành phụ trách tại hội nghị

Các tổ hợp tác, HTX, liên hiệp HTX chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực nông lâm nghiệp. Trong đó các tổ hợp tác có quy mô nhỏ, lẻ, hoạt động mang tính thời vụ; trong 3 liên hiệp HTX đăng ký hoạt động, hiện nay, 2 liên hiệp HTX đã ngừng hoạt động, 1 liên hiệp HTX hoạt động cầm chừng và chưa có doanh thu. Các HTX đã có nhiều nỗ lực trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và thu nhập bình quân 5 – 10 triệu đồng/người/tháng.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Ban Chấp hành, cơ quan Liên minh HTX tỉnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ thúc đẩy phát triển KTTT trên địa bàn tỉnh. Trong đó, Liên minh HTX tỉnh phối hợp cùng các đơn vị liên quan tổ chức 10 hội nghị tuyên truyền về KTTT với 450 lượt người tham gia; tổ chức 1 lớp tập huấn về quản trị HTX trong nền kinh tế số ở Việt Nam năm 2026; vận động thành lập mới được 28 HTX, giải thể 3 HTX; hỗ trợ các HTX tiếp cận nguồn vốn vay, xúc tiến thương mại, chuyển đổi số.

Lãnh đạo Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh phát biểu tại hội nghị

Về nhiệm vụ 6 tháng cuối năm, Liên minh HTX tỉnh tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, UBND các xã, phường tổ chức tuyên truyền, vận động phát triển HTX; tổ chức bồi dưỡng nguồn nhân lực cho HTX; tư vấn cho các HTX tiếp cận chính sách hỗ trợ, phát triển nông, lâm nghiệp; thực hiện tốt chức năng đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thành viên; tiếp tục triển khai thực hiện “Dự án hỗ trợ xây dựng và duy trì chợ sản phẩm trực tuyến vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi”…

Lãnh đạo Liên minh HTX tỉnh phổ biến nội dung chính sách hỗ trợ đầu tư vào nông nghiệp tại hội nghị

Cũng trong chương trình hội nghị, Lãnh đạo Liên minh HTX tỉnh phổ biến, triển khai nội dung Nghị quyết số 02/2026/NQ-HĐND ngày 26/3/2026 của HĐND tỉnh về chính sách hỗ trợ đầu tư vào nông nghiệp trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 – 2030.

Đại diện HTX nêu ý kiến tại hội nghịLãnh đạo Liên minh HTX tỉnh giải đáp một số kiến nghị của các HTX

Tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung thảo luận, làm rõ một số nội dung liên quan đến: Việc tiếp cận các chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết số 02/2026/NQ-HĐND ngày 26/3/2026 của HĐND tỉnh về chính sách hỗ trợ đầu tư vào nông nghiệp; vay vốn ưu đãi từ Quỹ hỗ trợ phát triển HTX tỉnh; ứng dụng chuyển đổi số vào sản xuất, quảng bá, tiêu thụ sản phẩm… Đồng thời nêu các giải pháp cụ thể để khắc phục khó khăn, nâng cao hiệu quả KTTT trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới.

Lãnh đạo Liên minh HTX tỉnh trao quyết định công nhận thành viên cho các HTX

Nhân dịp này, lãnh đạo Liên minh HTX tỉnh trao Quyết định công nhận thành viên cho một số HTX trên địa bàn tỉnh.

KHU VỰC KINH TẾ TẬP THỂ TỈNH LẠNG SƠN TRƯỚC CƠ HỘI BỨT PHÁ TỪ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN KHÔNG GIAN VÙNG

Ngày 23/9/2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lạng Sơn đã ban hành Chương trình hành động số 60-CTr/TU về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới. Với mục tiêu phấn đấu đến năm 2030, Lạng Sơn trở thành một trong những cực tăng trưởng của Vùng Trung du và miền núi phía Bắc, Chương trình đã mở ra một tầm nhìn chiến lược, một không gian phát triển rộng lớn cho toàn tỉnh. Đứng trước vận hội mới này, khu vực kinh tế tập thể, với nòng cốt là các hợp tác xã (HTX), mang trên mình vai trò hạt nhân quan trọng để đưa kinh tế địa phương bứt phá mạnh mẽ.

Theo định hướng không gian mới, tỉnh Lạng Sơn sẽ phát triển dựa trên 01 trục phát triển, 02 hành lang kinh tế và 03 vùng kinh tế – xã hội. Đây là kim chỉ nam để các HTX quy hoạch lại vùng nguyên liệu và đổi mới mô hình hoạt động sao cho phù hợp với thế mạnh của từng khu vực.

Trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp, tỉnh chủ trương cơ cấu lại theo chuỗi giá trị, tập trung phát triển các vùng sản xuất hàng hóa đối với các sản phẩm chủ lực như na, hồng, quýt, cây có múi, thạch đen, hồi, quế, thông, keo và mắc ca. Để tận dụng cơ hội này, các HTX cần nhanh chóng đẩy mạnh tiêu chuẩn hóa chất lượng, xây dựng mã số vùng trồng, phát triển thương hiệu và hướng tới chế biến sâu nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu. Tại Vùng kinh tế phía Đông và phía Tây, cần từng bước hình thành các mô hình sản xuất gắn liền với khâu sơ chế, bảo quản và tiêu thụ sản phẩm, đóng vai trò hạt nhân liên kết vùng nguyên liệu trên địa bàn.

Chương trình hành động số 60-CTr/TU nhấn mạnh việc đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, số và bao trùm. Để bắt nhịp xu thế, các HTX cần ưu tiên ứng dụng công nghệ số phục vụ trực tiếp cho công tác truy xuất nguồn gốc nông sản, công nghệ bảo quản và chế biến sâu. Việc tiếp cận và nâng cao năng lực số toàn diện cho cộng đồng HTX sẽ là nền tảng để tối ưu hóa quy trình sản xuất và vươn ra các thị trường lớn.

Bên cạnh đó, kiên trì định hướng phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế các-bon thấp là nhiệm vụ xuyên suốt. Đối với các HTX hoạt động trong lĩnh vực lâm nghiệp, việc bảo vệ và phát triển rừng cần gắn liền với chế biến lâm sản, khai thác dược liệu dưới tán rừng và cung cấp dịch vụ môi trường rừng. Chủ động tiếp cận thị trường tín chỉ các-bon sẽ mở ra nguồn lực xã hội hóa to lớn, mang lại sinh kế bền vững cho thành viên HTX.

Không chỉ dừng lại ở nông nghiệp, không gian phát triển mới còn mang đến cơ hội đa dạng hóa ngành nghề cho các HTX. Tại Vùng kinh tế phía Đông và phía Tây, các HTX có lợi thế lớn để phát triển đa dạng các loại hình du lịch sinh thái, du lịch nghỉ dưỡng và du lịch trải nghiệm văn hóa cộng đồng. Các mô hình này khi gắn kết chặt chẽ với việc khai thác hiệu quả đời sống cư dân bản địa, di tích lịch sử và không gian Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn sẽ tạo ra những sản phẩm du lịch mang đậm bản sắc vùng miền.

Mặt khác, đối với các HTX nằm trên Vùng kinh tế động lực (dọc trục Đồng Đăng – Hữu Lũng), cơ hội mở ra trong lĩnh vực cung ứng dịch vụ thương mại, logistics và vận tải. Các đơn vị này hoàn toàn có thể tham gia vào chuỗi cung ứng, hỗ trợ cho các khu, cụm công nghiệp và kinh tế cửa khẩu.

Để thực hiện được những mục tiêu kỳ vọng trên, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Lạng Sơn sẽ tập trung hỗ trợ kinh tế tập thể, sẽ luôn đồng hành cùng các HTX. Trọng tâm trong thời gian tới là tạo điều kiện thuận lợi, thông thoáng nhất để các HTX tích cực tham gia, làm chủ các công đoạn có giá trị gia tăng cao trong chuỗi cung ứng liên vùng.

Các HTX sẽ được hỗ trợ tiếp cận bình đẳng, minh bạch các nguồn lực về quỹ đất, nguồn vốn, chuyển giao công nghệ tiên tiến và mở rộng thị trường. Thông qua việc đóng vai trò cầu nối, Liên minh HTX tỉnh sẽ đẩy mạnh liên kết giữa HTX với các tập đoàn, doanh nghiệp có năng lực dẫn dắt, giúp khu vực kinh tế tập thể đủ sức hội nhập sâu rộng.

Chương trình hành động số 60-CTr/TU sẽ là bệ phóng vững chắc cho nền kinh tế Lạng Sơn. Với tư duy đổi mới và sự chủ động thích ứng, khu vực kinh tế tập thể tỉnh nhà sẽ vươn lên phát triển mạnh mẽ, đóng góp tích cực vào công cuộc xây dựng Lạng Sơn trở thành một trung tâm kinh tế năng động, hiện đại và phát triển bền vững.

Nghiên cứu thí điểm mô hình hợp tác xã xã hội chủ nghĩa tại Thái Nguyên

Nghiên cứu thí điểm mô hình hợp tác xã xã hội chủ nghĩa tại Thái Nguyên (Phương Thảo – Nông Vui•19:52, 27/08/2026)

          Chiều 27-8, Tỉnh ủy Thái Nguyên phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Tạp chí Cộng sản và Liên minh Hợp tác xã Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học “Cơ sở lý luận, thực tiễn và định hướng xây dựng mô hình hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã xã hội chủ nghĩa trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên”.

          Hội thảo do các đồng chí: Trịnh Xuân Trường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên; PGS.TS Dương Trung Ý, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản; PGS.TS Nguyễn Duy Bắc, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; TS Cao Xuân Thu Vân, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam và đồng chí Nguyễn Đăng Bình, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thái Nguyên, đồng chủ trì. Tham dự có lãnh đạo một số cơ quan Trung ương, các nhà khoa học, chuyên gia; lãnh đạo tỉnh, các sở, ngành, địa phương và đại diện các hợp tác xã.

Phát biểu khai mạc, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên Trịnh Xuân Trường nhấn mạnh, việc nghiên cứu xây dựng mô hình hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã xã hội chủ nghĩa có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn. Mục tiêu là xây dựng mô hình phù hợp với điều kiện phát triển mới, vừa bảo đảm hiệu quả kinh tế, vừa phát huy các giá trị hợp tác, dân chủ, công bằng, cùng có lợi; từ thực tiễn Thái Nguyên để kiểm chứng, tổng kết và từng bước nhân rộng.

Trình bày báo cáo đề dẫn, đồng chí Nguyễn Đăng Bình nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ phát triển hợp tác xã về số lượng sang chất lượng, hiệu quả và năng lực quản trị; lấy thành viên làm trung tâm, hài hòa lợi ích thành viên, tập thể và cộng đồng; gắn với khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh và liên kết chuỗi giá trị.

Hội thảo nhận được hơn 25 tham luận, cùng 6 lượt ý kiến trình bày trực tiếp và nhiều trao đổi. Các ý kiến tập trung làm rõ cơ sở lý luận, chính trị, pháp lý; đặc trưng, hệ giá trị, cấu trúc và phương thức vận hành của mô hình; đề xuất cơ chế, chính sách, nguồn lực và giải pháp về khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, nguồn nhân lực, thị trường, liên kết chuỗi giá trị.

Bộ tiêu chí được đề nghị xây dựng theo hướng khoa học, tinh gọn, thực chất, có khả năng lượng hóa, đo lường và kiểm chứng.

Từ lợi thế và thực tiễn của Thái Nguyên, nhiều ý kiến thống nhất định hướng lựa chọn lĩnh vực chè để thí điểm mô hình. Đây là sản phẩm chủ lực, thương hiệu và một phần bản sắc văn hóa của tỉnh, đã hình thành vùng nguyên liệu, nhiều hợp tác xã và chuỗi liên kết. Việc thí điểm phải bảo đảm khoa học, thực chất, có kiểm soát, lựa chọn đơn vị đủ điều kiện, tự nguyện và có năng lực đổi mới.

Phát biểu tổng kết Hội thảo, PGS.TS Dương Trung Ý nhấn mạnh, tính “xã hội chủ nghĩa” không phải là danh xưng gắn vào hợp tác xã, càng không phải trở lại mô hình hành chính hóa, bình quân, bao cấp trước đây.

Hợp tác xã hoạt động đúng pháp luật và quy luật thị trường, trên cơ sở tự nguyện, tự chủ, tự chịu trách nhiệm, quản trị dân chủ và cùng có lợi; trong đó con người và lợi ích chính đáng của thành viên giữ vị trí trung tâm, gắn hiệu quả kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội, bảo vệ môi trường và phát triển cộng đồng.

Đồng chí Dương Trung Ý cho rằng, thành công của mô hình không đo bằng tên gọi hay danh hiệu, mà phải thể hiện ở những hợp tác xã thực sự mạnh về kinh tế, dân chủ trong quản trị, công bằng trong phân phối, hiện đại về công nghệ, xanh trong phương thức phát triển, giàu bản sắc văn hóa và có trách nhiệm với cộng đồng.

Đối với Thái Nguyên, đồng chí đề nghị chuyển từ tư duy phát triển chè như một sản phẩm nông nghiệp sang xây dựng hệ sinh thái “kinh tế chè” đa ngành, tích hợp, xanh và hiện đại; gắn sản xuất nguyên liệu chất lượng cao với chế biến sâu, thực phẩm, thương mại điện tử, du lịch trải nghiệm, văn hóa trà, khoa học – công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực, qua đó đưa chè trở thành ngành kinh tế tổng hợp có sức cạnh tranh cao và là biểu tượng văn hóa đặc sắc của tỉnh.

Từ kết quả Hội thảo, đồng chí đề nghị tổng hợp đầy đủ các ý kiến để tiếp tục hoàn thiện Đề án và Bộ tiêu chí, bảo đảm rõ quan điểm, mục tiêu, chủ thể, nguồn lực, lộ trình và cơ chế đánh giá; khảo sát, xây dựng dữ liệu về hợp tác xã và chuỗi giá trị chè; lựa chọn đơn vị thí điểm khách quan; tập trung hỗ trợ quản trị, truy xuất nguồn gốc, thương hiệu, chế biến sâu và thị trường…

Ngay sau Hội thảo, Ban Thường vụ Tỉnh ủy giao Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy hoàn thiện báo cáo kết quả Hội thảo trước ngày 4/9/2026; Trường Chính trị tỉnh nghiên cứu, tiếp thu, bổ sung, hoàn thiện Đề án và Bộ tiêu chí thực hiện mô hình, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định trong tháng 9-2026.

UBND tỉnh cùng các cơ quan chức năng, địa phương, đơn vị phối hợp hoàn thiện Đề án và chuẩn bị các điều kiện để sớm triển khai mô hình trên địa bàn tỉnh theo đúng lộ trình, bảo đảm chất lượng, hiệu quả.

 Hợp tác xã XHCN thế hệ mới: Lấy lợi ích thành viên làm “chìa khóa”

Thí điểm mô hình hợp tác xã (HTX), liên hiệp HTX XHCN tại Thái Nguyên đang mở ra hướng đi mới cho kinh tế tập thể, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm thế nào để HTX vừa hoạt động hiệu quả theo cơ chế thị trường, vừa bảo đảm thành viên thực sự làm chủ và được hưởng lợi?

Bởi vậy, việc Thái Nguyên triển khai thí điểm xây dựng “Mô hình HTX, liên hiệp HTX xã hội chủ nghĩa (XHCN)” đang nhận được sự quan tâm từ cả góc độ nghiên cứu lý luận và thực tiễn triển khai.

Không quay lại thời kỳ bao cấp

Tại Hội thảo khoa học “Cơ sở lý luận, thực tiễn và định hướng xây dựng mô hình HTX, liên hiệp HTX XHCN trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên”, tổ chức ngày 27/8, ông Nguyễn Đăng Bình, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, khẳng định xây dựng HTX, Liên hiệp HTX XHCN là bước triển khai căn bản nhằm đổi mới phương thức tổ chức, nâng cao chất lượng hoạt động của khu vực kinh tế tập thể tỉnh.

Đặc biệt, Thái Nguyên có truyền thống về phát triển mô hình HTX, có vùng nguyên liệu rộng lớn cùng thương hiệu danh tiếng “Chè Thái Nguyên” – hạt nhân cốt lõi để thí điểm và lan tỏa mô hình HTX, liên hiệp HTX XHCN.

Theo Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân, xây dựng mô hình HTX, liên hiệp HTX XHCN là một vấn đề mới, khó và cần tiếp cận hết sức thận trọng. Mục tiêu không phải là bổ sung một tên gọi mới hay lựa chọn một vài HTX để nhận hỗ trợ, mà là trả lời câu hỏi căn bản: Trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, HTX phải phát triển như thế nào để vừa hoạt động hiệu quả, có sức cạnh tranh, vừa phát huy đầy đủ bản chất hợp tác, dân chủ, tương trợ, công bằng và cùng phát triển.

Đặc biệt, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam nhấn mạnh nguyên tắc cốt lõi là phát triển kinh tế tập thể hiện nay không quay lại mô hình HTX thời kỳ kế hoạch hóa tập trung, không tập thể hóa tư liệu sản xuất và không hạn chế quyền tự chủ của thành viên. HTX thế hệ mới vận hành theo cơ chế thị trường định hướng XHCN, gắn kết quản trị dân chủ, chuyển đổi số và liên kết chuỗi giá trị.

HTX không thay thế hay làm mất đi kinh tế hộ, kinh tế thành viên, mà tổ chức những khâu cá thể khó làm hoặc làm với chi phí cao, từ đó làm cho kinh tế thành viên mạnh hơn. Tính chất XHCN phải thể hiện qua hiệu quả kinh tế, quyền làm chủ, phương thức phân phối, sự phát triển tài sản chung và đóng góp cộng đồng.

“Luận điểm này hoàn toàn nhất quán với khung pháp lý của Luật HTX 2023, nơi quyền quản lý không xác lập đơn thuần theo tỷ lệ vốn góp mà lấy con người và tư cách thành viên làm trọng tâm”, người đứng đầu Liên minh HTX Việt Nam khẳng định.

Chủ tịch Cao Xuân Thu Vân chỉ ra rằng HTX XHCN không phải là một loại hình pháp lý mới tồn tại song song trong Luật, mà là một mô hình phát triển thể hiện trình độ cao hơn. Bất kể HTX lớn hay nhỏ, tính chất XHCN thể hiện qua việc phải lấy thành viên làm trung tâm, trong đó hiệu quả thể hiện ở lợi ích thực chất của thành viên như chi phí giảm, chất lượng tăng và thu nhập ổn định.

HTX phải hoạt động hiệu quả theo cơ chế thị trường với phương án kinh doanh khả thi, lấy hiệu quả kinh tế làm điều kiện tồn tại và giá trị xã hội làm mục tiêu phát triển. HTX phải thực hành dân chủ thực chất, bảo đảm thành viên thực sự được biết, bàn, làm, kiểm tra, giám sát và thụ hưởng.

Mô hình HTX XHCN phải bảo đảm hài hòa các lợi ích giữa thành viên, tập thể, Nhà nước và cộng đồng. HTX gắn phát triển kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội, tạo việc làm tại chỗ và bảo vệ môi trường. Đặc biệt, HTX phải có năng lực đổi mới, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, chế biến sâu và xây dựng thương hiệu bền vững.

Để làm được những điều này, Thái Nguyên cần thí điểm có chọn lọc, trong đó ưu tiên HTX trong chuỗi giá trị chè, sau đó xây dựng phương án riêng cho từng mô hình, phát triển năng lực nội sinh và sớm ban hành Bộ tiêu chí đo lường để kiểm nghiệm qua thực tiễn.

PGS.TS Dương Trung Ý, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản dẫn lại luận điểm của C. Mác trong tác phẩm Tư bản về sức sản xuất tập thể và lời V.I. Lê-nin trong tác phẩm Bàn về chế độ HTX để khẳng định, không thể kiến tạo quan hệ kinh tế mới bằng mệnh lệnh hành chính mà phải thông qua lợi ích thiết thực và sự tự nguyện. Ông cho rằng nếu chỉ nhấn mạnh tính tập thể mà xem nhẹ năng suất lao động và sức cạnh tranh thì HTX khó phát triển, ngược lại nếu chỉ chạy theo thị trường mà làm suy giảm quyền làm chủ của thành viên thì HTX có nguy cơ bị doanh nghiệp hóa về bản chất.

Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân cho rằng Thái Nguyên cần thí điểm có chọn lọc, lấy chất lượng làm yêu cầu cao nhất để xây dựng mô hình HTX XHCN.

Còn TS. Lương Văn Khôi, Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược khẳng định rằng, lấy lợi ích kinh tế làm trọng tâm kết hợp coi trọng giá trị xã hội là định hướng bắt buộc để phát triển mô hình HTX XHCN.

Không dừng ở đó, TS. Phạm Thị Hoàng Hà, Viện trưởng Viện Chủ nghĩa xã hội khoa học, nhấn mạnh nguyên tắc đối nhân và tính công bằng trong phân phối thu nhập, giúp HTX nâng cao sức cạnh tranh.

Chuẩn hóa Bộ tiêu chí

Mô hình HTX, Liên hiệp HTX XHCN là mô hình mới, nên việc nghiên cứu, xây dựng bộ tiêu chí rõ ràng, cụ thể được coi là nền tảng để phát triển thí điểm, nhân rộng hiệu quả mô hình này.

Hiện, Trường Chính trị tỉnh Thái Nguyên đã dự thảo Bộ tiêu chí đánh giá thí điểm áp dụng mô hình HTX XHCN cho ngành chè với thang điểm 100. Đối với HTX sản xuất chè, hệ thống gồm 50 tiêu chí thuộc 13 nhóm.

Nhóm tự nguyện và quản trị dân chủ yêu cầu tỷ lệ thành viên duy trì đạt từ 95% trở lên, không cá nhân nào chi phối quá 30% vốn điều lệ và trên 80% thành viên tham gia biểu quyết các quyết định lớn.

Nhóm chuỗi giá trị và tổ chức sản xuất đòi hỏi diện tích vùng nguyên liệu liên kết ổn định từ 30 ha trở lên, bao tiêu tối thiểu 70% sản lượng chè tươi, 100% diện tích có mã số vùng trồng, công suất chế biến thành phẩm từ 100 tấn/năm, doanh thu đạt trên 350 triệu đồng/ha/năm và có gian hàng số…

Đối với Liên hiệp HTX, hệ thống 34 tiêu chí thuộc 9 nhóm tập trung vào yêu cầu quy tụ từ 3 HTX thành viên trở lên, cùng tham gia chuỗi giá trị, hoạt động có lãi 3 năm liên tục và 100% HTX thành viên phải đạt chuẩn XHCN, dùng chung cơ sở dữ liệu, thương hiệu và hệ thống logistics…

Dù đã xây dựng được bộ tiêu chí, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân vẫn nhấn mạnh rằng, Thái Nguyên cần xây dựng Bộ tiêu chí gọn, đo lường được và kiểm nghiệm qua thực tiễn. Cần xác định rõ các tiêu chí cốt lõi, chỉ số, nguồn dữ liệu và cơ chế kiểm chứng; kết hợp tiêu chí bắt buộc về bản chất hợp tác với tiêu chí kết quả phù hợp từng ngành, lĩnh vực. Bộ tiêu chí phải là công cụ động, được điều chỉnh trên cơ sở kết quả thí điểm.

Điều cần trả lời là thành viên được lợi gì; năng lực tự chủ và sức cạnh tranh tăng ra sao; tài sản chung được củng cố thế nào; cộng đồng được hưởng lợi gì; và sau khi hỗ trợ của Nhà nước kết thúc, HTX có tiếp tục phát triển bằng chính năng lực của mình hay không.

Vì vậy, Bộ tiêu chí cần chuyển mạnh từ đánh giá đầu vào, điều kiện hình thức sang đánh giá kết quả và tác động thực tế; tập trung vào sáu nhóm: bản chất hợp tác và chất lượng thành viên; quản trị dân chủ, minh bạch; hiệu quả kinh tế và lợi ích thành viên; năng lực tích lũy, phát triển tài sản chung; liên kết, khoa học, công nghệ và phát triển bền vững; đóng góp xã hội và cộng đồng.

Trong hệ thống này, lợi ích thực chất của thành viên phải là tiêu chí trung tâm và có trọng số đủ lớn. Nếu tách yếu tố thành viên khỏi đánh giá, hợp tác xã rất dễ bị nhìn nhận như một doanh nghiệp thông thường

PGS.TS Dương Trung Ý cũng cho rằng, bộ tiêu chí cần kết hợp giữa “tiêu chí nền tảng bắt buộc” và “tiêu chí phát triển”. Một số nguyên tắc như tự nguyện, dân chủ, minh bạch, chấp hành pháp luật, bảo đảm an toàn thực phẩm, không xâm hại môi trường phải được xem là điều kiện nền tảng.

Bên cạnh đó, cần tránh “đóng khung” mô hình theo riêng ngành chè nếu mục tiêu dài hạn là nhân rộng. Chè là lĩnh vực rất phù hợp để thí điểm tại Thái Nguyên. Nhưng nếu Bộ tiêu chí thiết kế quá sâu theo đặc thù chè thì sau này khó áp dụng cho HTX công nghiệp, thương mại, vận tải, môi trường hay các loại hình khác.

Vì vậy, nên xây dựng cấu trúc hai tầng. Một là tầng tiêu chí cốt lõi áp dụng chung cho mọi HTX XHCN. Hai là tầng tiêu chí đặc thù theo ngành, lĩnh vực. Cách làm này sẽ nâng giá trị tổng kết lý luận của Đề án, đưa mô hình thực tiễn phát triển.